جستجو در سایت حرفه آموزان

جزوه حقوق و دستمزد

  • مقدمه
  • معمولاً هزینه نیروی کار تأثیر قابل ملاحظه ای بر سود ویژه ی اکثر واحدهای تجاری دارد اگر چه اهمیت این هزینه ها در واحدهای مختلف متفاوت است اما معمولاً هزینه های حقوق و دستمزد و سایر مخارج آن حدود یک سوم از درآمد واحد تجاری را به خود اختصاص می دهد در ضمن ضروری است در سیستم حسابداری پیش بینی های لازم برای حصول اطمینان از پرداخت حقوق و دستمزد بر اساس برنامه های کلی واحد و با تأئید مدیریت به عمل آمده باشد.
  • کارکنان واحد تجاری حق دارند انتظار داشته باشند که حقوق و مزایای خود را در فواصل منظمی دریافت دارند بدون توجه به تعداد کارکنان و اشکالات موجود در محاسبات مبلغ پرداختی سیستم مزد و حقوق باید به گونه ای طراحی شود که اطلاعات لازم را به سرعت گردآوری و رقم صحیح قابل پرداخت به هر یک از کارکنان را محاسبه کنند. و ضمناً تدابیر مناسبی برای جلوگیری از پرداخت به افراد واحی و سایر انواع سوء استفاده را بوجود آورد.
  • ·        قوانین بسیاری از کشورها کارفرما را موظف به تسلیم اطلاعات لازم در مورد کارکنان و میزان حقوق و دستمزد آنها می سازد در کشور ما طبق قانون مالیات بر درآمد کارفرما موظف است همه ماهه فهرستی شامل مشخصات کارکنان و میزان حقوق دستمزد و مزایای آنها به حوزه های مالیاتی محل ارسال و مالیات کسر شده از کارکنان را به حسابهای مخصوص واریز نماید به اضافه طبق قوانین تأمین اجتماعی لازم است هر ماهه فهرستی شامل مشخصات و میزان حقوق و دستمزد کارکنان به ادارات تأمین اجتماعی تسلیم و حق بیمه سهم کارگر و کارفرما به حسابهای مخصوص واریز گردد.

 

 

 

تعریف مسئول حقوق و دستمزد:

کسی است که از عهده انجام تنظیم لیست حقوق و دستمزد و تکمیل فایلهای اطلاعاتی و آماری تهیه لیست بیمه، صدور اسناد مربوط به حقوق و دستمزد و انجام کارهای مربوط به دستمزد توسط کامپیوتر برآید.

  • ·        تعریف دستمزد تولیدی:

دستمزد تولیدی عبارت است وجوهی که برای کار انجام شده تولید در یک مدت معین پرداخت و یا تعهد می گردد.

  • ·        دستمزد مستقیم:

عبارت است از هزینه کار انجام شده ای که مستقیماً به جهت ساخت محصول پرداخت یا تعهد شود به عبارت دیگر دستمزد کارگرانی که مستقیماً به ساخت محصول اشتغال دارند دستمزد مستقیم گویند. مانند: دستمزد کارگران چوب بر و خراط در یک کارگاه تولید مبل و صندلی.

  • ·        دستمزد غیرمستقیم

عبارت است از هزینه نیروی کار انجام شده ای که مستقیماً در ساخت محصول مصرف نشده باشد به عبارت دیگر دستمزد سر کارگران، سرپرستان و کسانی که به تعمیر و نگهداری ماشین آلات اشتغال دارند و مستقیماً تأثیر در تولید ندارند دستمزد غیر مستقیم گویند.

  • ·        زمان عادی انجام کار:

عبارت است از مدت زمانی که طبق روال عادی برای انجام کار لازم است.

 

  • زمان استاندارد انجام کار:

عبارتند از میزان کار مورد نظر از هر کارگر در زمان معین، زمان استاندارد از طریق زمان سنجی حرکات لازم برای تولید و با در نظر گرفتن اوقات استراحت، توقف و تأخیرات احتمالی بدست می آید.

(زمان سنجی، عبارتست از بررسی حرکات لازم و تعیین زمان استاندارد برای ساخت یک واحد محصول)

  • ·        دوایر کنترل کننده حقوق و دستمزد

واحدهای تولیدی به منظور کنترل حقوق و دستمزد از دوایری نظیر کارگزینی، برنامه ریزی تولیدی، زمان سنجی، ثبت اوقات کار، دایره حقوق و دستمزد، دایره حسابداری بهای تمام شده استفاده می کنند این دوایر اطلاعات لازم را جمع آوری، ثبت، نگهداری و به مدیریت واحدهای دیگر گزارش می نمایند.

وجود تمام یا بعضی از دوایر کنترل کننده فوق به وسعت عملیات تولید و تعداد کارکنان بستگی دارد.

1- دایره کارگزینی:

وظیفه عمده این دایره تهیه و تدوین، یا اصلاح دستورالعملها، آیین نامه های استخدامی و فرمهای پرسنلی میباشد به گونه ای که با قانون کار و مقررات بیمه و تأمین اجتماعی منطبق باشد.

از وظایف دیگر این اداره امور مربوط به استخدام، آموزش، ترفیعات، مرخصی ها، نقل و انتقالات، اجرای طرح طبقه بندی مشاغل و تعیین شرح وظایف و برقراری ارتباط با سازمانها و اتحادیه های کارگری می باشد.

2- دایره زمان سنجی:

وظیفه این دایره بررسی و محاسبه زمان استاندارد برای ساخت یک واحد محصول است زمان استاندارد انجام کار را با توجه به امکانات و شرایط فیزیکی تعیین می کنند به این ترتیب که ابتدا زمان هر حرکت را با بررسی حرکات لازم برای تولید اندازه می گیرند سپس با جمع مدت حرکات، زمان استاندارد را برای ساخت یک واحد محصول بدست می آورند.

اطلاعات مربوط به زمان استاندارد برای ساخت یک واحد محصول در دوایری نظیر:

دایره برنامه ریزی تولید، دایره حسابداری حقوق و دستمزد، دایره حسابداری بهای تمام شده به دلایل مختلف کاربرد دارد.

3- دایره برنامه ریزی تولیدی:

این دایره قبل از شروع به عملیات با استفاده از زمان استاندارد محصول برنامه تولید را برای هر سفارش تهیه می کنند تا از این طریق امکان مقایسه:

کنترل هزینه واقعی دستمزد با بودجه دستمزد

مقایسه ساعات کار واقعی با ساعات استاندارد

تولید واقعی با تولید پیش بینی شده فراهم گردد.

ضمناً با بررسی برنامه ریزی تولید انحراف کارایی کارگران که ممکن است به دلایل مختلف از جمله: تأخیری ناشی از کمبود مواد اولیه، خرابی ماشین آلات یا تجدیدنظر در دستورالعمل های اجرائی باشد بررسی می گردد.

4- دایره ثبت اوقات کار:

وظیفه ی این دایره گردآوری اطلاعات مربوط به اوقات کار انجام شده در مورد هر یک از سفارشات، مراحل تولید و یا محصولات می باشد. اطلاعات مربوط به اوقات کار صرف شده، با استفاده از دو کارت (کارت ساعت و کارت اوقات کار) مشخص، ثبت و نگهداری می شود.

الف- کارت ساعت (کارت حضور و غیاب):

این کارت حضور هر یک از کارکنان در کارخانه و ساعات شروع و خاتمه کار کارکنان در هر روز و یا نوبت کار، همچنین ساعات اضافی کار را نشان می دهد.

فرم شماره 1

شماره کارت: ...................................

نام و نام خانوادگی: ...................................

قسمت: ...................................

ماه: ...................................                                                                                            سال: ...................................

روزهای ماه

قبل از ظهر

بعد از ظهر

اضافه کاری

جمع کار روز

ورود

خروج

ورود

خروج

ورود

خروج

1

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

 

4

 

 

 

 

 

 

 

5

 

 

 

 

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

امضاء: ........................

 

 















ب- کارت اوقات کار:

این کار  نشان دهنده ی اوقاتی است که کارگر برای ساخت و تکمیل هر سفارش صرف کرده است به عبارت دیگر این کارت حاوی اطلاعاتی در مورد نوع کار انجام شده می باشد.

تکمیل این کارت های ثبت اوقات کار به عوامل متعدد و نوع عملیات بستگی دارد در مؤسساتی که تولید به صورت سفارش انجام می شود کارت اوقات کار در محاسبه و پرداخت نهائی دستمزد کارکنان از اهمیت ویژه ای برخوردار است ولی در مؤسساتی که تولید به صورت سفارشی انجام نمی شود معمولاً به کارت اوقات کار نیازی نیست اگر هر کارگر روی سفارشات متعدد کار کند باید زمان شروع و پایان کار روی کارتها به وسیله سرپرست تکمیل گردد.

(کارتهای ثبت اوقات کار ابزار مناسبی برای محاسبه و پرداخت پاداش کارگران بر اساس طرحهای تشویقی است)

کارت اوقات کار                                                فرم شماره 2

نام و نام خانوادگی: .............................        شماره کارگر: ............................            دایره : ..................

                  تاریخ

سفارش

 

 

 

 

جمع

 

 

 

 

 

 

 

 

سرپرست قسمت: ...............................................

5- دایره حسابداری حقوق و دستمزد:

وظیفه این دایره تهیه و تنظیم لیست حقوق و دستمزد تعیین مبلغ ناخالص و خالص و دستمزد است همچنین این دایره بر مبنای اطلاعاتی که از دوایر دیگر دریافت داشته است وظیفه طبقه بندی لیست حقوق و دستمزد را بر حسب نوع کار، دوایر و مراحل تولید بر عهده دارد. مدارک حقوق و دستمزد هر یک از کارکنان در این دایره نگهداری می شود.

طبقه بندی هزینه حقوق و دستمزد با استفاده از کارتهای اوقات کار به منظور تفکیک و تخصیص هزینه حقوق و دستمزد مستقیم به هر یک از سفارشات دوایر و مراحل مختلف تولید و دستمزد غیر مستقیم در گروه هزینه های سربار انجام می شود.

6- دایره بهای تمام شده:

حسابداری بهای تمام شده اطلاعات و مدارک را از دوایر مربوط دریافت نموده ساعت کار کارگران و هزینه مربوط به آن را برای هر نوع سفارش و مرحله تولید ثبت و در گزارشات منعکس و تحویل می نمایند.

  • ·        تعاریف و اصطلاحات مربوط به کارگر و کارفرما

تعریف کارگر:

کسی است که به هر عنوان در مقابل دریافت حق السعی اعم از مزد، حقوق، سهم سود سالانه و سایر مزایا به درخواست کارفرما کار می کنند.

تعریف کار تابع و خویش فرما:

افراد یک جامعه یا برای خود کار می کنند و از ثمره دست رنج و فعالیت خود بهره مند می گردند که در اصطلاح به این دسته خویش فرما گویند و یا به درخواست شخص دیگری کار انجام میدهند و در مقابل آن مزد و حقوق دریافت می کنند که به این نوع کار کار تابع گویند.

تعریف کارفرما:

شخصی است حقیقی یا حقوقی که کارگر به درخواست و به حساب او در مقابل دریافت حق السعی کار می کند.

 

تعریف کارگاه:

کارگاه محلی است که کارگر به درخواست کارفرما یا نماینده او در آنجا کار می کند از قبیل مؤسسات کشاورزی، ساختمانی، ترابری، مسافربری، خدماتی، تجاری و تولیدی.

تعریف قرارداد کار:

عبارتند از قرارداد کتبی یا شفاهی که به موجب آن کارگر در مقابل دریافت حق السعی کاری را برای مدت موقت یا غیر موقت برای کارفرما انجام می دهد.

(کارگر تابع چه قانونی است: تابع قانون تأمین اجتماعی)

قرارداد کار به یکی از راههای زیر خاتمه می یابد:

الف- فوت کارگر

ب- بازنشستگی کارگر

پ- از کارافتادگی کارگر

ت- انقضاء مدت در قراردادهای کار با مدت موقت. مثل کارهای کشاورزی و ساختمانی

ث- پایان کار در قراردادهایی که مربوط به کار معین است

ج- استعفای کارگر

چ- ترک کار توسط کارگر

تعریف حق السنوات:

حق السنوات یعنی علاوه بر مطالبات و حقوق معوقه (عقب مانده) به نسبت هر سال سابقه کار معادل یک ماه آخرین حقوق به کارگر اخراجی پرداخت می گردد.

حق السعی:

کلیه دریافتی های قانونی که کارگر به اعتبار قرارداد کار اعم از مزد یا حقوق، کمک عائله (حق اولاد)، خواروبار، ایاب و ذهاب (رفت و برگشت) مزایای غیرنقدی، پاداش، افزایش تولید، سود سالانه و نظایر آنها دریافت می نمایند حق السعی می نامند.

مزد:

عبارتند از وجه نقدی یا غیر نقدی و یا مجموع آنها در مقابل انجام کار به کارگر پرداخت می شود چنانچه مزد با ساعات کار انجام شده مرتبط باشد مزد ساعتی و در صورتیکه بر اساس میزان انجام کار یا محصول تولید شده باشد کارمزد و چنانچه بر اساس محصول تولید شده و یا میزان انجام کار در زمان معین باشد کارمزد ساعتی نامیده می شود.

- مزد ثابت:

عبارت است از مجموع مزد شغل و مزایای ثابت پرداختی به تبع شغل.

- پاداش:

مبلغی است که در برابر حسن انجام کار به کارگر پرداخت می شود.

- انعام:

وجهی است که مراجعین به کارگر پرداخت می کنند مانند: انعامی که در هتلها و رستورانها و آرایشگاهها داده می شود.

- حقوق:

در صورتی که بر اساس قرارداد یا عرف کارگاه پرداخت مزد به صورت ماهانه باشد آنرا حقوق گویند:

پرداخت باید در آخر هر ماه صورت گیرد در اینصورت مزد را حقوق گویند.

در ماههای 31 روز حقوق و مزایا باید بر اساس 31 روز محاسبه و به کارگر پرداخت شود.

مزد باید در روز غیر تعطیل و ضمن ساعات کار به وجه نقد رایج کشور با چک پرداخت شود.

کارفرما فقط در موارد زیر می تواند از مزد کارگر برداشت نماید:

الف- موردی که قانون صراحتاً اجازه داده باشد.

ب- هنگامیکه کارفرما به عنوان مساعده وجهی به کارگر داده باشد.

ج- اقساط وامهایی که کارفرما به کارگر داده است، طبق ضوابط مربوطه.

د- چنانچه در اثر اشتباه محاسبه مبلغی اضافه پرداخت شده باشد.

هـ- مال الاجاره خانه سازمانی (که میزان آن با توافق طرفین تعیین گردیده است) در صورتیکه اجاره ای باشد با توافق طرفین تعیین می گردد.

و- وجوهی که پرداخت آن از طرف کارگر برای خرید اجناس ضروری از شرکت تعاونی مصرف همان کارگاه تعهد شده باشد.

  • ·        اطلاعات لازم برای محاسبه حقوق و دستمزد:

برای محاسبه حقوق و دستمزد باید از اطلاعات و علاوه بر آن از قوانین و مقررات مربوط به  (کار و بیمه های اجتماعی، مالیات...) اطلاع کافی داشت. برخی اطلاعات مربوط به دستمزد شامل مدت کارکرد، حقوق پایه، اضافه کاری، حق نوبت کاری، مرخصی استحقاقی، پاداش، کارآموزی، اوقات تلف شده، طرحهای تشویقی، حق بیمه های اجتماعی، سهم کارفرما، بیمه عمر، بیمه حوادث ناشی از کار، بیمه های هزینه های رفاهی کارگران می باشد که شرح مختصری در مورد هر یک از آنان داده می شود.

1- حقوق پایه:

حقوق است با رعایت قانون کار (برای کارگران رسمی) و یا به وسیله عقد قراردادی که مغایر قانون کار نباشد (برای کارگران قراردادی) برای انجام یک ساعت کار و یا تولید یک واحد محصول تعیین و بصورت ساعتی، روزانه، هفتگی و معمولاً ماهانه پرداخت می شود. در صورتی که مزد کارگر بر اساس تعداد تولید و بدون توجه به ساعت کارکرد (پارچه کاری) محاسبه و پرداخت شود اصطلاحاً آنرا کارمزد می گویند.

(حداقل مزد باید به اندازه ای باشد تا زندگی یک خانواده با تعداد متوسط را تأمین می نماید.)

توجه:

دستمزد روزانه کارگر نباید از حداقل دستمزد تعیین شده در قانون کار کمتر باشد حداقل مزد کارگران با توجه به درصد تورم از طرف بانک مرکزی اعلام می شود تعیین می گردد.

2- ساعات کار عادی:

ساعت کار عادی زمانی است که کارگر نیرو و یا وقت خود را بمنظور انجام کار در اختیار کارفرما قرار می دهد. ساعات عادی کار کارگران در شبانه روز نباید از 8 ساعت تجاوز نماید به موجب تبصره یک ماده 51 قانون کار، کارفرما با توافق کارگران، نماینده یا نمایندگان قانونی آنان می تواند ساعت کار را در بعضی از روزهای هفته کمتر از میزان مقرر و در دیگر روزها اضافه بر این میزان تعیین کند به شرط آنکه مجموع ساعت کار هر هفته از 44 ساعت تجاوز نکنند.

 

3- فوق العاده اضافه کاری:

مطابق قانون کار اضافه کاری باید تابع شرایط زیر باشد:

الف- موافقت کارگر

ب- پرداخت 40% اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی

پ- ساعت کار اضافی نباید از 4 ساعت در روز تجاوز نماید مگر در موارد خاص و با توافق طرفین

مطابق قانون کار از ساعت 6 بامداد تا ساعت 22  کار روز

و از ساعت 22 تا 6 بامدداد روز بعد  کار شب محسوب می شود.

اگر قسمتی از کار در روز و قسمتی در شب انجام شود کار مختلط محسوب می شود که مطابق قانون کار به آن قسمت از کار که در شب انجام می شود 35% اضافه بر مزد ساعت کار عادی تعلق می گیرد مشروط بر اینکه کارگر نوبت کار نباشد.

به موجب ماده 61 قانون کار ارجاع کار اضافی به کارگرانی که کار شبانه یا کارهای خطرناک و سخت و زیان آور انجام می دهند ممنوع است. به قسمتی از دستمزد ساعات اضافه کاری که علاوه بر نرخ ساعات عادی به کارگران پرداخت می شود، فوق العاده کاری می گویند.

 

 

 

مثال:

در صورتیکه نرخ دستمزد عادی یک کارگر 700 ریال در ساعت باشد اضافه کاری به او مبلغ 280 ریال علاوه بر دستمزد عادی پرداخت می شود.

                                                    فوق العاده اضافه کاری                             280= 40% × 700

                                   دستمزد استحقاقی یک ساعت کار                          980=700+ 280

استثناء:

در کارهای سخت و زیان آور و  زیرزمینی ساعت کار نباید از 6 ساعت در روز و 36 ساعت در هفته تجاوز کند.

حمایت از مزد کارگر:

کارگران کارمزدی برای روزهای جمعه و تعطیل رسمی و مرخصی، استحقاق دریافت مزد را دارند در قوانین و مقررات کار کشورهای مختلف طلب کارگران از کارفرما از بابت مزد و حق السعی از دیون ممتاز تلقی می گردد.

 

 

 

 

 

 

نمونه سؤالات مربوط به محاسبه ی فوق العاده اضافه کاری، شب کاری و ثبتهای مربوط به آن:

تمرین 1

 دستمزد کارگری در یک ساعت 600 ریال می باشد این کارگر در یک هفته 54 ساعت کار کرده است در طول 54 ساعت 6 ساعت کار او در شب بوده است اگر کارگر نوبت کار نباشد.

مطلوب است: دستمزد استحقاقی، و ثبت مربوط به آن؟

حل مسئله

اطلاعات مسئله

  دستمزد عادی                                   6000=600×10    

 

فوق العاده اضافه کاری               2400= 40% × 6000      

 

فوق العاده شب کاری               1260=35% × 600×6    

 

دستمزد عادی                                 26400=600×44        

 

 

اضافه کاری                    

شب کاری

عادی

ریال          600= دستمزد عادی

ساعت       54 = کار در دو هفته

ساعت             6= کار در شب

س کار عادی در یک هفته     44=44×1

ساعت اضافه کاری              10=44-54

س عادی                                       44

س اضافه کاری                             10

س شب کاری جزء ساعات عادی  6

 

1-                                    32400 =26400+ 6000 = کل دستمزد عادی

2-                                         3660= 1260 + 2400= کل فوق العاده ها

3-                      36060 = 3660+ 32400 = مجموع دستمزد استحقاقی

 

ح کالای در جریان ساخت       32400                   بند 1

ح سربار ساخت                         3660                     بند 2

                                                  ح کنترل حقوق و دستمزد        36060                   بند 3

 

تمرین 2

کارگری با نرخ 700 ریال در مدت دو هفته 110 ساعت کار انجام داده است چنانچه 9 ساعت از کار عادی وی شب کاری و کارگر غیر نوبت کار باشد مطلوبست محاسبه ی دستمزد استحقاقی وی و ثبت مربوط به آن؟

حل مسئله

اطلاعات مسئله

  دستمزد عادی                                15400=700×22     

 

فوق العاده اضافه کاری               6160= 40% × 15400      

 

فوق العاده شب کاری               2205=35% × 700×9     

 

دستمزد عادی                                  61600=700×88         

 

 

اضافه کاری                    

شب کاری

عادی

ریال                  700= دستمزد عادی

ساعت            110 = کار در دو هفته

ساعت                      9= کار در شب

ساعت اضافه کاری           22=88-110

س کار عادی در دو هفته   88= 44× 2

س عادی                                         88

س اضافه کاری                               22

س شب کاری جزء ساعات عادی  9

 

1-                                           77000 =61600+ 15400 = کل دستمزد عادی

2-                                                   8365= 2205 + 6160= کل فوق العاده ها

3-                                85365 = 8365 + 77000 = مجموع دستمزد استحقاقی

 

ح کالای در جریان ساخت       77000                   بند 1

ح سربار ساخت                         8365                    بند 2

                                                        ح کنترل حقوق و دستمزد        85365                  بند 3

 

 

 

 

تمرین 3

کارگری در مدت 15 روز 128 ساعت کار انجام داده است 16 ساعت از کار عادی این کارگر بین 22 تا 6 صبح روز بعد انجام گرفته است نرخ ساعتی یا همان دستمزد ساعتی 810 ریال می باشد در صورتیکه کارگر مورد بحث غیر نوبت کار باشد. مطلوب است: دستمزد استحقاقی، همراه با ثبت مربوطه؟

حل مسئله

اطلاعات مسئله

  دستمزد عادی                                   6480=810×8

 

فوق العاده اضافه کاری               2592= 40% × 6480      

 

فوق العاده شب کاری            4536=35% × 810×16

 

دستمزد عادی                                 97200=810×120

 

 

اضافه كاري محاسبات

ب) در بردن اطلاعات بر روی ماشین (ضبط اطلاعات)

ج) در گرفتن جواب از ماشیناضافه کاری                    

شب کاری

عادي

Main - Storageعادی

ریال                  810= دستمزد عادی

ساعت           128 = کار در دو هفته

ساعت                   16= کار در شب

س کار عادی در 15 روز 120=8×15

ساعت اضافه کاری          8=120-128

س عادی                                        120

س اضافه کاری                                 8

س شب کاری جزء ساعات عادی  16

 

1-                                         103680 =97200+ 6480 = کل دستمزد عادی

2-                                                 7128= 4536 + 2592= کل فوق العاده ها

3-                         110808 =7128 + 103680 = مجموع دستمزد استحقاقی

 

ح کالای در جریان ساخت       103680                   بند 1

ح سربار ساخت                         7128                      بند 2

                                                         ح کنترل حقوق و دستمزد        110808                   بند 3

 

 

 

تمرین 4

دستمزد کارگری در یک ساعت 500 ریال می باشد این کارگر در 2 هفته 92 ساعت کار کرده است.

مطلوب است: دستمزد استحقاقی کارگر، همراه با ثبت مربوطه؟

حل مسئله

اطلاعات مسئله

  دستمزد عادی                                   2000=500×4     

 

فوق العاده اضافه کاری                 800= 40% × 2000      

 

دستمزد عادی                                44000= 500×88     

 

 

 

اضافه کاری                    

عادی کمکیعادی

ریال         500= دستمزد عادی

ساعت      92 = کار در دو هفته

س کارعادی در دو هفته    88=44×2

ساعت اضافه کاری                4 =88-92

 

                             س عادی 88

                                                                 92   

                       س اضافه کاری 4

 

1-                                         46000 =44000+ 2000 = کل دستمزد عادی

2-                                                                          800= کل فوق العاده ها

3-                              46800  =800 + 46000 = مجموع دستمزد استحقاقی

 

ح کالای در جریان ساخت       46000             بند 1

ح سربار ساخت                         800                بند 2

                                                        ح کنترل حقوق و دستمزد        46800    بند 3

 

 

 

تمرین 5

کارگری در یک هفته مشخص 56 ساعت کار کرده است چنانچه نرخ دستمزد ساعتی او 600 ریال باشد.

مطلوب است: محاسبه دستمزد استحقاقی و ثبت مربوط به آن؟

حل مسئله

اطلاعات مسئله

  دستمزد عادی                                   7200=600×12     

 

فوق العاده اضافه کاری                 2880= 40% × 7200      

 

دستمزد عادی                                26400= 600×44     

 

 

 

اضافه کاری                    

عادی

ریال                600= دستمزد عادی

ساعت            56 = کار در دو هفته

س کار عادی در دو هفته44=44×1

ساعت اضافه کاری          12=44-56

 

س عادی         44

                                             56  

س اضافه کاری 12

 

1-                                         33600=26400+ 7200 = کل دستمزد عادی

2-                                                                       2880= کل فوق العاده ها

3-                          36480 =2880 + 33600 = مجموع دستمزد استحقاقی

 

ح کالای در جریان ساخت       33600                        بند 1

ح سربار ساخت                         2880                          بند 2

                                                             ح کنترل حقوق و دستمزد        36480                         بند 3

 

 

 

تمرین 6

اگر دستمزد ساعتی کارگری 500 ریال باشد و در عرض یک هفته 62 ساعت کار انجام داده باشد و 5 ساعت از کار عادی وی در شب بوده باشد.

مطلوب است: محاسبه دستمزد استحقاقی وی، ثبت مربوط به آن؟

حل مسئله

اطلاعات مسئله

  دستمزد عادی                                   9000=500×18     

 

فوق العاده اضافه کاری               3600= 40% × 9000     

 

فوق العاده شب کاری                 875=35% × 500×5     

 

دستمزد عادی                                 22000=500×44        

 

 

اضافه کاری                    

شب کاری

عادی

ریال                  500= دستمزد عادی

ساعت             62 = کار در دو هفته

ساعت                     5= کار در شب

 

ساعت اضافه کاری           18=44-62

س عادی                                         44

س اضافه کاری                               18

س شب کاری جزء ساعات عادی   5

 

1-                                           31000 =22000+ 9000= کل دستمزد عادی

2-                                                  4475= 875 + 3600= کل فوق العاده ها

3-                            35475 =4475 + 31000 = مجموع دستمزد استحقاقی

 

ح کالای در جریان ساخت       31000                        بند 1

ح سربار ساخت                         4475                        بند 2

                                                                  ح کنترل حقوق و دستمزد        35475                         بند 3

 

 

 

نحوه محاسبه ساعت اضافه کاری از طریق کارت ساعت:

جهت محاسبه ساعت اضافه کاری از طریق کارت ساعت ابتدا بایستی با توجه به ساعت ورود و خروج کارگر به محل کار، جمع ساعات کارکرد او را بدست آورد (از طریق کسب تفاوت ساعت ورود و خروج) در مرحله ی بعد با توجه به روشهای خواسته شده و در نظر گرفتن ساعت (استراحت و ناهار، داده شده) به محاسبه ساعت اضافه کاری می پردازیم.

روش های محاسبه ساعت اضافه کاری:

روش 1- از شنبه تا چهارشنبه روزی 8 ساعت و پنج شنبه ها 4 ساعت کار

ساعت             44=4+ (8×5)

روش 2- از شنبه تا چهارشنبه روزی 8 ساعت کار و پنج شنبه ها یک هفته در میان روزی 8 ساعت

الف- اگر پنج شنبه روز کاری باشد                   48= (8×6)

ب- اگر پنج شنبه روز کاری نباشد               40= (8×5)

روش 3- از شنبه تا پنج شنبه به طور مساوی روزی 20: 7

ساعت در هفته 44=(20 : 7×6)

روش 4- از شنبه تا چهارشنبه به طور مساوی روزی 48 : 8 و پنج شنبه ها تعطیل می باشد.

ساعت در هفته           44= ( 48 : 8× 5)

و در نهایت بعد از بدست آوردن ساعت اضافه کاری آن را امتحان می کنیم تا به درستی آن مطمئن شویم.

مثال: کارگری در شرکت بهار مشغول به کار می باشد ساعت ورود و خروج یک هفته کار این کارگر طبق کارت ساعت به شرح زیر می باشد با توجه به در نظر گرفتن یک ساعت وقت استراحت و ناهار

مطلوب است: ساعت اضافه کاری به روشهای خواسته شده؟

روش اول- از شنبه تا چهارشنبه روزی 8 ساعت و پنج شنبه ها 4 ساعت کار

با توجه به در نظر گرفتن یک ساعت وقت استراحت و ناهار

نکته:

- روزهای جمعه به دلیل تعطیلی کارگاه ساعت کارکرد وی کلاً اضافه کاری محسوب می شود.

- هر روز که ساعت خروج آن قبل از ساعت 13 باشد وقت استراحت برای او در نظر گرفته نمی شود.

روش 1

جمع ساعت کارکرد

ساعت خروج

ساعت ورود

ایام هفته

10 : 1

10 : 10

20 : 17

10 : 7

شنبه

05 : 1

05 : 10

35 : 17

30 : 7

یک شنبه

40 : 2

40 : 11

40 : 18

00 : 7

دو شنبه

20 : 1

20 : 10

45 : 17

25 : 7

سه شنبه

10 : 1

10 : 10

40 : 17

30 : 7

چهار شنبه

15 : 5

15: 10

30 : 17

15 : 7

پنج شنبه

20 : 5

20 : 5

20 : 12

00 : 7

جمعه

120 : 16

120 : 66

 

 

 

18

68

 

 

 

40 : 18                          35 : 17                               20 : 17

00 : 7 -                         30 : 7 -                              10 : 7-

40 : 11                         05 : 10                                10 : 10

 

20 : 12                      30 : 17                     40 : 17                     45 : 17

00 : 7-                      15 : 7-                     30 : 7-                     25 : 7-

20 : 5                        15 : 10                   10 : 10                      20 : 10

روش امتحان :

                                                               ساعت                                    50 = 6 + 4 + (8 × 5)

                                                                                                                                          س استراحت وناهار   پنج شنبه

                                                                                         ساعت اضافه کاری            18 = 50 – 68

روش 2- از شنبه تا چهار شنبه روزی 8 ساعت کار با فرض اینکه (پنج شنبه کاری نباشد)

روش 2

جمع ساعت کارکرد

ساعت خروج

ساعت ورود

ایام هفته

10 : 1

10 : 10

20 : 17

10 : 7

شنبه

05 : 1

05 : 10

35 : 17

30 : 7

یک شنبه

40 : 2

40 : 11

40 : 18

00 : 7

دو شنبه

20 : 1

20 : 10

45 : 17

25 : 7

سه شنبه

10 : 1

10 : 10

40 : 17

30 : 7

چهار شنبه

15 : 9

15: 10

30 : 17

15 : 7

پنج شنبه

20 : 5

20 : 5

20 : 12

00 : 7

جمعه

120 : 20

120 : 66

 

 

 

22

68

 

 

 

 

وقتی پنج شنبه ها روز کاری نباشد فقط 1 ساعت وقت ناهار کسر می شود.

روش امتحان                                                                                                    استراحت و ناهار

                                                                                                                                       46 = 6 + (8 × 5)

                                                                                     ساعت اضافه کاری                      22 = 46 - 68

روش 2 : از شنبه تا چهارشنبه روزی 8 ساعت کار با فرض اینکه پنج شنبه روز کاری باشد.

روش 2

جمع ساعت کارکرد

ساعت خروج

ساعت ورود

ایام هفته

10 : 1

10 : 10

20 : 17

10 : 7

شنبه

05 : 1

05 : 10

35 : 17

30 : 7

یک شنبه

40 : 2

40 : 11

40 : 18

00 : 7

دو شنبه

20 : 1

20 : 10

45 : 17

25 : 7

سه شنبه

10 : 1

10 : 10

40 : 17

30 : 7

چهار شنبه

15 : 1

15: 10

30 : 17

15 : 7

پنج شنبه

20 : 5

20 : 5

20 : 12

00 : 7

جمعه

120 : 12

120 : 66

 

 

 

14

68

 

 

 

                                                                                                                       54 = 6 + (8 × 6)

 

                                                                                                                                                         س استراحت وناهار     

                                                                                         ساعت اضافه کاری            14 = 54 – 68

وقتی پنج شنبه کاری باشد با 9 ساعت (8 ساعت کار عادی و 1 ساعت وقت استراحت) کسر شود.

 

روش 3 : از شنبه تا چهارشنبه به طور مساوی روزی 20 : 7

روش 3

جمع ساعت کارکرد

ساعت خروج

ساعت ورود

ایام هفته

50 : 1

10 : 10

20 : 17

10 : 7

شنبه

45 : 1

05 : 10

35 : 17

30 : 7

یک شنبه

20 : 3

40 : 11

40 : 18

00 : 7

دو شنبه

00 : 2

20 : 10

45 : 17

25 : 7

سه شنبه

50 : 1

10 : 10

40 : 17

30 : 7

چهار شنبه

55 : 1

15: 10

30 : 17

15 : 7

پنج شنبه

20 : 5

20 : 5

20 : 12

00 : 7

جمعه

240 : 14

120 : 66

 

 

 

18

68

 

 

 

                                                                                                                         50 = 6 + (20 : 7 × 6)

 

                                                                                                                                                             س استراحت و ناهار   

                                                                                         ساعت اضافه کاری            18 = 50– 68

 

 

 

روش 4 : از شنبه تا چهارشنبه روزی 48 : 8 و پنج شنبه ها تعطیل

روش 4

جمع ساعت کارکرد

ساعت خروج

ساعت ورود

ایام هفته

22 : 00

10 : 10

20 : 17

10 : 7

شنبه

17 : 00

05 : 10

35 : 17

30 : 7

یک شنبه

52 : 1

40 : 11

40 : 18

00 : 7

دو شنبه

32 : 00

20 : 10

45 : 17

25 : 7

سه شنبه

22 : 00

10 : 10

40 : 17

30 : 7

چهار شنبه

15 : 9

15: 10

30 : 17

15 : 7

پنج شنبه

20 : 5

20 : 5

20 : 12

00 : 7

جمعه

180 : 15

120 : 66

 

 

 

18

68

 

 

 

در این روش: پنج شنبه ها تعطیل پس کلاً اضافه کاری و فقط 1 ساعت وقت استراحت کسر می شود.

روش امتحان:

                                                                                                                                  50 = 6 + (8:48 :  × 5)

 

                                                                                                                                                                        س استراحت وناهار  

       ساعت اضافه کاری                     18 = 50 – 68

 

 

 

فوق العاده نوبت کاری:

4- نوبت کاری (کار نوبتی)

در بسیاری از واحدهای تولیدی به دلایل مختلف کارگران به صورت نوبتی کار می کنند مطابق ماده 55 قانون کار، کار نوبتی عبارتند از:

کاری که در طول ماه گردش دارد به نحوی که نوبت کار آن در صبح یا عصر یا شب واقع شود.

به کارگری که در طول ماه به طور نوبتی کار می کنند.

اگر نوبت کار ش صبح و عصر واقع شود.   10%

چنانچه نوبت کار او در صبح و عصر و شب قرار گیرد.   15%

در صورتیکه نوبت کار صبح و شب و یا عصر و شب 5/22 %

علاوه بر دستمزد عادی به عنوان فوق العاده نوبت کاری پرداخت خواهد شد.

ساعت نوبت کاری ممکن است از 8 ساعت در شبانه روز و 44 ساعت در هفته تجاوز نماید و لیکن جمع ساعت کار در 4 هفته متوالی نباید از 176 ساعت بیشتر شود.

از ساعت 6 بامداد تا 14                        کار صبح

از ساعت 14 تا 22                          کار عصر

از ساعت 22 تا 6 بامداد روز بعد                     کار شب

ماده 58 قانون  اکر برای هر ساعت کار در شب تنها به کارگران غیر نوبتی 35% اصافه بر مزد ساعت کار عادی تعلق می گیرد.

نمونه سؤالات نوبت کاری:

مثال1- اطلاعات زیر مربوط به ساعت کار 4 هفته متوالی 6 نفر از کارگران نوبت کار تولیدی شرکت شفق می باشد.

شماره کارگر

نرخ دستمزد ساعتی

ساعات کارکرد کارگران نوبت کار چهار هفته

صبح و عصر 10%

صبح و عصر و شب 15%

عصر و شب 5/22%

صبح و شب 5/22%

1

560

176

 

 

 

2

480

 

176

 

 

3

620

 

 

176

 

4

580

 

 

 

176

5

560

 

176

 

 

6

520

176

 

 

 

 

مطلوب است:

1- محاسبه دستمزد عادی

2- محاسبه فوق العاده نوبت کاری

3- محاسبه دستمزد استحقاقی 4 هفته متوالی هر یک از کارگران

4- ثبت آرتیکل دستمزد کارگران در حسابهای مربوطه

 

 

شماره کارگر

دستمزد عادی

فوق العاده نوبت کاری

دستمزد استحقاقی

1

98,560=560×176

9856= 10% × 98560

108416=9856+ 98560

2

84480= 480× 176

12672= 15% × 84480

97152=12672+ 84480

3

109120= 620× 176

24552= 5/22% × 1091200

133672=24552+ 109120

4

102080=580×176

22968=5/22%×102080

125048=22968+102080

5

98560=560×176

14784= 15% × 98560

113344=14784+98560

6

91520=520×176

9152= 10% × 91520

100672=9152+91520

 

584320               

93984                      

                678304

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  حساب کالای در جریان ساخت      584320      

  حساب سربا ساخت                         93984

                                                            حساب کنترل حقوق و دستمزد      678304

 

 

 

مثال 2-

اطلاعات زیر مربوط به ساعات کار 3 هفته متوالی 3 نفر از کارگران نوبت کار تولیدی ابزار چنین است:

کارگر شماره 1 نوبت کار صبح و عصر با نرخ ساعتی 12000 ريال

کارگر شماره 2نوبت کارصبح و عصر و شب با نرخ ساعتی 18000 ريال

کارگر شماره 3 نوبت کار صبح و شب با نرخ ساعتی 24000 ريال

سایر اطلاعات عبارتند از:

کارگران مورد بحث فوق العاده اضافه کاری نداشته اند .

مطلوب است:

1- محاسبه دستمزد عادی و محاسبه فوق العاده نوبت کاری کارگران

2- محاسبه دستمزد استحقاقی کارگران درسه هفته

3- ثبت آرتیکل مربوطه در دفتر روزنامه

ساعت کار در سه هفته      132=44×3

شماره کارگر

دستمزد عادی

فوق العاده نوبت کاری

دستمزد استحقاقی

1

1,584,000=12000×132

158,400= 10% × 1,584,000

1,742,400=158,400+1,584,000

2

2,376,000=18000×132

356,400=15%×2,376,000

2,732,400=356,400+2,376,000

3

3,168,000=24000×132

712,800= 5/22% × 3,168,000

3,880,800=712,800+3,168,000

 

7,128,000                    

             1,227,600

8,355,600

 

                                                                       

حساب کالای در جریان ساخت        7,128,000

حساب سربار ساخت                         1,227,600

                                                          حساب کنترل حقوق و دستمزد      8,355,600

 

5- پاداش:

معمولاً در پایان دوره مالی یا در پایان هر فصل به مناسبتهای مختلف مبلغی به عنوان عیدی و پاداش به کارگران و کارکنان پرداخت می شود حداقل مبلغ عیدی و پاداش کارگران معمولاً در پایان هر سال بر مبنای حقوق و دستمزد توسط هیأت دولت تعیین می گردد اما هیئت مدیره می تواند مبلغی بیش از حداقل تعیین شده به همین عنوان به کارگران بپردازد. چنانچه مبلغ پاداش سالانه در آخر ماه یا پایان دوره مالی در حسابها منعکس شود بهای تمام شده محصول در آن ماه افزایش قابل توجهی خواهد یافت به همین دلیل بهتر است مبلغ پاداش را در طول دوره مالی بطور یکنواخت به محصولات دوره سرشکن نمود لذا در ابتدای هر دوره مالی هنگام برآورد بودجه دستمزد، مبلغ پاداش سالانه نیز بر اساس تجربیات سالهای گذشته پیش بینی می گردد، سپس پاداش ماهانه را محاسبه و به حساب کنترل حقوق و دستمزد بدهکار و به حساب ذخیره پاداش بستانکار می نمایند.

حساب کنترل حقوق و دستمزد           ×××

                                      حساب ذخیره پاداش                                     ×××

ثبت پاداش کارکنان ...................... ماه بحساب ذخیره پاداش

پاداش کارکنان قسمتهای مختلف بر حسب محل کارشان بحساب سربار ساخت، سربار اداری و تشکیلاتی یا سربار توزیع و فروش منظور میگردد. بنابراین هنگام فرمان ثبت لیست حقوق و دستمزد، حساب سربار ساخت، سربار اداری و تشکیلاتی یا توزیع و فروش معادل پاداش ماهانه بدهکار و حساب کنترل هزینه حقوق و دستمزد، بستانکار می گردد.

حساب سربار ساخت                        ×××

حساب سربار اداری و تشکیلاتی       ×××

حساب سربار توزیع و فروش               ×××

                                  حساب کنترل هزینه حقوق و دستمزد              ×××

ثبت تسهیم پاداش .......................... ماه در حسابها

هنگام پرداخت تمام یا قسمتی از پاداش کارکنان، نحوه ثبت چنین است:

حساب ذخیره پاداش         ×××

                               بانک (صندوق)         ×××

ثبت پرداخت پاداش کارکنان

مثال: متوسط حقوق پایه ماهانه کارگران تولیدی یک کارخانه 7200000 ریال می باشد.

مطابق پیش بینی، در ابتدای دوره مالی پاداش سالانه معادل 2 ماه متوسط حقوق پایه می باشد با فرض اینکه از سایر عوامل لیست حقوق و دستمزد صرف نظر شده باشد نحوه محاسبه و ثبت پاداش برای یک ماه معین چنین است:

144400000 = 2× 7200000    کل پاداش 

1200000 = 12 ÷ 14400000  پاداش ماهانه

  حساب کنترل هزینه حقوق و دستمزد 1200000

                                                   حساب ذخیره پاداش 1200000

ثبت پاداش کارکنان (ماه) بحساب ذخیره پاداش

   حساب کنترل سربار ساخت 1200000

                                         حساب کنترل حقوق و دستمزد 1200000

ثبت پاداش کارکنان بحساب سربار ساخت

6- مرخصی استحقاقی:

طبق ماده 64 قانون کار مصوب 1369 مرخصی استحقاقی سالانه کارگران با استفاده از مزد و احتساب 4 روز جمعه جمعاً یکماه است سایر روزهای تعطیل جزء ایام مرخصی محسوب نخواهد شد.

برای کمتر از یک سال مرخصی مزبور به نسبت مدت کار انجام یافته محاسبه می شود معمولاً مرخصی کارگران موجب تعطیل و یا توقف کارخانه نمی گردد ولی برای واحدهای تولیدی در شرایط خاص بنا به تصمیم مدیران و موافقت شورای کارگری با مرخصی جمعی کارگران برای مدت معینی به تعطیلی واحد تولیدی اقدام می نماید مرخصی کمتر از یک روز مرخصی استحقاقی محسوب می شود. بدین ترتیب میزان مرخصی سالیانه کارگران از 23 روز در قانون سال 1337 به 26 روز افزایش پیدا کرده است (پس از کسر 4 جمعه) و این گام بسیار مثبتی در جهت رفاه و آسایش کارگران و خانواده آنان است. بعلاوه کارگر بعد از استفاده از مرخصی با آمادگی بهتری به کار خواهد پرداخت. علاوه بر تعطیلات رسمی کشور روز جهانی کارگر (11 اردیبهشت ماه) جزء تعطیلات رسمی کارگران بحساب می آید.

روشهای ثبت هزینه و دستمزد ایام مرخصی:

در پایان هر ماه که لیست حقوق و دستمزد تهیه می شود هزینه حقوق و دستمزد ایام مرخصی سهم آن ماه نیز محاسبه شده و به حساب کنترل هزینه حقوق و دستمزد، بدهکار و به حساب ذخیره دستمزد ایام مرخصی بستانکار می گردد.

  حساب کنترل هزینه حقوق و دستمزد ×××

                                                             ذخیره دستمزد ایام مرخصی ماه ×××

ضمناً هزینه دستمزد ایام مرخصی کارکنانی که بطور مستقیم در تولیدی کار می کنند بحساب کنترل سربار ساخت و کارکنانی که در قسمتهای اداری و تشکیلاتی و توزیع و فروش مشغول بکار باشند به ترتیب بحساب کنترل سربار اداری و کنترل سربار توزیع و فروش بدهکار می شود و در مقابل حساب کنترل هزینه و دستمزد بستانکار می گردد.

   حساب کنترل سربار ساخت           ×××

  حساب سربار اداری و تشکیلاتی    ×××

  حساب سربار توزیع و فروش         ×××

                                                           حساب کنترل هزینه حقوق و دستمزد ×××

 

ثبت هزینه دستمزد ایام مرخصی کارکنان مربوط به ماه

  حساب ذخیره دستمزد ایام مرخصی      ×××

                                                             بانک (صندوق) ×××

پرداخت دستمزد به کارگرانی که از مرخصی استفاده نموده اند

 

 

قوانین مربوط به نحوه ی محاسبه حق السنوات مربوط به (کارگران اخراجی)، (کارگران از کار افتاده و بازنشسته)، (کارگران ناتوان)

1- نحوه محاسبه حق السنوات کارگران اخراجی (با عذر موجه)، (بدون عذر موجه)

در هر یک از موارد مذکور مواد 15 (تعطیل کارگاه)، 16 (در طول مرخصی تحصیلی)، 17 (توقیف کارگر که منتهی به محکومیت نگردد) و ماده 19 (در دوران خدمت نظام وظیفه) چنانچه کارفرما پس از رفع حالت تعلیق از پذیرفتن کارگر خودداری کند، این عمل در حکم اخراج غیرقانونی محسوب می شود و کارگر حق دارد ظرف مدت 30 روز به هیأت تشخیص مراجعه نماید (در صورتیکه کارگر عذر موجه داشته باشد) و هر گاه کارفرما نتواند ثابت کند که نپذیرفتن کارگر مستند به دلایل موجه بوده است، به تشخیص هیئت مزبور مکلف به بازگرداندن کارگر به کار و پرداخت حقوق یا مزد وی از تاریخ مراجعه به کارگاه می باشد اگر بتواند آن را اثبات نماید به ازاء هر سال سابقه کار 45 روز آخرین مزد به وی پرداخت نماید.


 

تبصره:

چنانچه کارگر بدون عذر موجه حداکثر 30 روز پس از حالت رفع تعلیق آمادگی خود را برای انجام کار به کارفرما اعلام نکند یا پس از مراجعه و استنکاف کارفرما، به هیأت تشخیص مراجعه ننماید، مستعفی شناخته می شود که در این صورت کارگر مشمول اخذ حق السنوات به ازای هر سال یک ماه آخرین حقوق خواهد بود.

2- نحوه محاسبه حق السنوات کارگران از کار افتاده و بازنشسته:

ماه 31 قانون کار و تأمین اجتماعی:

چنانچه خاتمه کار به لحاظ از کار افتادگی کلی و یا بازنشستگی کارگر باشد، کارفرما باید بر اساس آخرین مزد کارگر به نسبت هر سال سابقه خدمت حقوقی به میزان 30 روز مزد به وی پرداخت نماید. این وجه علاوه بر مستمری از کارافتادگی و یا بازنشستگی کارگر است که توسط سازمان تأمین اجتماعی پرداخت می شود.

3- نحوه محاسبه حق السنوات کارگران ناتوان جسمی و فکری:

ماده 32 قانون کار و تأمین اجتماعی

اگر خاتمه قرارداد در نتیجه کاهش تواناییهای جسمی و فکری ناشی از کار کارگر باشد (بنا به تشخیص کمیسیون پزشکی سازمان بهداشت و درمان منطقه با معرفی شورای اسلامی کار و یا نمایندگان قانونی کارگر) کارفرما مکلف است به نسبت هر سال سابقه خدمت معادل 2 ماه آخرین حقوق به وی پرداخت نماید.

تعطیلات و مرخصی های مطابق با قوانین کار و تأمین اجتماعی:

ماده 62:

روز جمعه روز تعطیلی هفتگی کارگران با استفاده از مزد می باشد.

تبصره 1:

در امور مربوطه به خدمات عمومی نظیر آب، اتوبوسرانی و یا در کارگاه هایی که بر حسب نوع یا ضرورت کار و یا توافق طرفین به طور مستمر روز دیگری برای تعطیلی تعیین شود همان روز حکم تعطیلی هفتگی خواهد بود و به هر حال تعطیلی یک روز معین در هفته اجباری است و کارگرانی که به هر عنوانی در روز جمعه کار کنند 40% اضافه بر مزد دریفات خواهد کرد.

تبصره 2:

در صورتیکه روزهای کارکرد در هفته کمتر از شش روز باشد مزد روز تعطیلی هفتگی کارکرد معادل  مجموع مزد یا حق دریافتی وی در روزهای کارکرد در هفته خواهد بود.

 

تبصره 3:

کارگاههایی که با انجام 5 روز کارکرد در هفته و 44 ساعت کار قانونی در هفته کار می کنند کارگرانشان از دو روز تعطیل استفاده می کنند مزد هر یک از دو روز تعطیل هفتگی برابر با مزد روزانه کارگران خواهد بود.

ماده 63:

علاوه بر تعطیلات رسمی کشور روز کارگر (11 اردیبهشت) جزء تعطیلات رسمی کارگران به حساب می آید.

ماده 64:

مرخصی استحقاقی سالانه کارگران با استفاده از مزد و احتساب چهار روز جمعه جمعاً 1 ماه است سایر روزهای تعطیل جزء ایام مرخصی محسوب نخواهد شد و برای کار کمتر از یک سال مرخصی مزبور به نسبت مدت کار انجام یافته محاسبه می شود.

ماده 65:

مرخصی سالانه کارگرانی که به کارهای سخت و زیان آور اشتغال دارند پنج هفته می باشد. استفاده از این مرخصی حتی الامکان در دو نوبت و در پایان هر شش ماه صورت می گیرد.

ماده 66:

کارگر نمی تواند بیش از نه روز مرخصی سالانه را ذخیره نماید.

ماده 67:

هر کارگر حق دارد به منظور ادای فریضه حج واجب در تمام مدت کار خویش فقط یک نوبت یک ماه به عنوان مرخصی استحقاقی یا مرخصی بدون حقوق استفاده نماید.

ماده 69:

تاریخ استفاده از مرخصی با توافق کارگر و کارفرما تعیین میشود.

ماده 70:

مرخصی کمتر از یک روز کار جزء مرخصی استحقاقی منظور می شود (مرخصی ساعتی)

ماده 71:

در صورت فسخ قرارداد کار یا بازنشستگی و از کارافتادگی کلی کارگر و یا تعطیل کارگاه مطالبات مربوط به مدت مرخصی استحقاقی کارگر به وی و در صورت فوت او به ورثه او پرداخت می شود.

ماده 72 :

کلیه کارگران در مورد زیر حق برخورداری از سه روز مرخصی با استفاده از مزد را دارند.

الف) ازدواج دائم

ب) فوت همسر، پدر، مادر، فرزندان

ماده 74 :

مرخصی استعلاجی با تأئید سازمان تأمین اجتماعی جزء سوابق کار و بازنشستگی محسوب خواهد شد.

ماده 76 :

مرخصی بارداری و زایمان کارگران زن جمعاً 180 روز است حتی الامکان 90 روز از این مرخصی باید پس از زایمان مورد استفاده قرار گیرد. برای زایمان توأمان 14 روز بمدت مرخصی اضافه می شود.

  • ·        الزام کارگر به استفاده از مرخصی استحقاقی سالانه:

هر کارگر حداکثر 9 روز از مرخصی سالانه خود را می تواند ذخیره کند (ماده 66) و استفاده از بقیه آن الزامی است.

پرداخت مزد مرخصی استحقاقی:

برابر ماده 71 قانون کار مطالبات مربوط به مدت مرخصی استحقاقی کارگر در موارد زیر باید محاسبه و به وی پرداخت گردد.

1- در صورت فسخ یا خاتمه قرارداد کار و اخراج کارگر

2- بازنشستگی کارگر

3- از کار افتادگی کلی کارگر

4- تعطیل کارگر

5- فوت کارگر

در صورت فوت کارگر به وارث قانونی وی پرداخت خواهد شد به نظر می رسد در موارد اخراج کارگر و ترک کار  باید نیز مرخصی استحقاقی برای ماهای کار محاسبه و پرداخت گردد.

انواع مرخصی

  • ·        مرخصی برای انجام فریضه حج واجب:

هر کارگر حق دارد برای احیاء فریضه حج واجب در طول مدت کار خویش فقط برای یک بار و مدت یک ماه به عنوان مرخصی استحقاق یا مرخصی بدون حقوق استفاده کند. (ماده 67 قانون کار)

  • ·        مرخصی بدون حقوق:

چگونگی استفاده کارگران از مرخصی بدون حقوق و مدت و شرایط برگشت آنها به کار پس از استفاده از مرخصی با توافق کتبی کارگر و کارفرما تعیین می شود.

  • ·        مرخصی استحقاقی کارگران فصلی:

مدت مرخصی استحقاقی کارگران فصلی بر حسب ماههای کار آنها محاسبه و پرداخت می شود.

مرخصی استعلاجی:

مدت مرخصی استعلاجی کارگران با تأئید سازمان تأمین اجتماعی جزء سوابق کار بازنشستگی آنها محسوب خواهد شد.

  • ·        مرخصی موردی:

کلیه کارگران در موارد زیر حق برخورداری از سه روز مرخصی با استفاده از مزد را دارند.

الف- ازدواج دائم

ب- فوت همسر، پدر، مادر، فرزندان

  • ·        مرخصی سالیانه:

در کارهای سخت و زیان آور:

کارگرانی که به کارهای سخت و زیان آور اشتغال دارند از پنج هفته مرخصی استحقاقی استفاده می کنند. از این مرخصی حتی الامکان در هر سال در دو نوبت در پایان هر شش ماه کار صورت می گیرد.

  • ·        کار اطفال و نوجوانان:

برابر قانون ماده 74 سن پذیرش کودکان به کار 15 سال تمام است بنابراین به کار گماردن کودکان کمتر از 15 سال تمام از نظر قانون کار ایران ممنوع می باشد.

  • ·        تعریف کارگر نوجوان:

کارگری که سنش بین 15 سال تا 18 سال تمام باشد کارگر نوجوان نامیده می شود و در مورد اینگونه کودکان مقررات و ضوابط خاصی در قانون کار پیش بینی شده است بدین ترتیب:

1- کارگر نوجوان باید ابتدای استخدام توسط سازمان تأمین اجتماعی مورد آزمایشهای پزشکی قرار گیرد.

2- این آزمایش ها باید حداقل سالی یکبار تجدید شود و مدارک در پرونده استخدامی هر فرد ضبط و نگهداری گردد. پزشک در مورد تناسب نوع کار با توانایی های کارگر نوجوان نظر می دهد و اگر کار تناسب نداشته باشد کارفرما مکلف است در حدود امکانات خود شغل وی را تغییر دهد.

3- ساعت کار کارگر نوجوان روزانه نیم ساعت کمتر از ساعت معمولی کارگران است.

4- واگذاری انجام هر نوع کار اضافی و انجام کار در شب و نیز ارجاع کارهای سخت و زیان آور خطرناک و نیز حمل بار با دست بیش از حد مجاز و بدون استفاده از وسایل مکانیکی (مانند چزخ دستی و فرقون) برای کارگر نوجوان ممنوع است.

5- مشاغلی که به علت ماهیت آنها با شرایط انجام کار، برای سلامتی یا اخلاق کارآموزان و کارگر نوجوان مضر باشد البته تشخیص این نوع مشاغل با وزارت کار است.

ماده 79- به کار گماردن افراد کمتر از 15 سال تمام ممنوع است.

  • ·        شرایط کار زنان:

مسئله کار زنان و کودکان از دیرباز مورد توجه بوده زیرا شرایط خاص جسمانی و روحی آنها از طرفی و مسئولیت های خانواگی و اجتماعی زنان از سوی دیگر نیز نقش ارزنده آنها در تربیت و نگهداری فرزندان ایجاب می کرده که از بهره کشی و استثمار آنها جلوگیری شود و کار آنها برابر ضوابط و معیارهای مناسب مورد حمایت قرار گیرد درباره شرایط کار زنان باید به نکات زیر توجه داشت:

1- ممنوعیتهای قانونی، انجام کارهای خطرناک، سخت و زیان آور و نیز حمل بار بیشتر از حد مجاز با دست و بدون استفاده از وسایل مکانیکی برای کارگران زن ممنوع است (ماده 75 قانون کار)

2- در مواردی که پزشک سازمان تأمین اجتماعی نوع کار برای کارگر باردار را خطرناک یا سخت تشخیص دهد کارفرما تا پایان دوره بارداری وی بدون کسر حق السعی کار مناسب تری و سبک تری به او ارجاع خواهد کرد پس از پایان مرخصی زایمان کارگر زن به کار خود بر می گردد و این مدت با تأئید سازمان تأمین اجتماعی جزء سوابق کار او محسوب می شود.

مقررات حمایتی:

1- مرخصی بارداری و زایمان کارگران زن جمعاً 180 روز است و حتی الامکان 90 روز از این مرخصی باید پس از زایمان مورد استفاده قرار گیرد (ماده 76 قانون کار)

2- در مورد زایمان توأمان (دو قلو یا بیشتر) 14 روز به مدت مرخصی افزوده می شود.

3- کمک بارداری: برابر ماده 67 قانون تأمین اجتماعی، بیمه شده زن یا همسر بیمه شده مرد در صورتیکه ظرف یکسال قبل از زایمان سابقه پرداخت بیمه 60 روزه را داشته باشد می تواند از کمک بارداری معادل دو سوم آخرین مزد یا حقوق بهره مند گردد.

4- فرجه شیر دادن به بچه و ایجاد شیر خوارگاه: در کارگاه هایی که دارای کارگر زن هستند کارفرما مکلف است با مادران شیر ده تا پایان دو سالگی کودک پس از هر سه ساعت، نیم ساعت فرصت شیر دادن بدهند این فرصت جزء ساعت کار آنها محسوب می شود.

کارآموز کیست؟ کارآموز کسی است که سن او کمتر از 15 سال و بیشتر از 18 سال نباشد.

- هدف از کارآموزی، فرا گرفتن حرفه ای خاص، بازآموزی یا ارتقاء مهارت باشد آشنایی با تکنیکهای جدید

-  از نظر قانون باید بین کارگر و کارفرما قرارداد کارآموزی تنظیم شده باشد.

-  مدت قرارداد کارآموزی باید معین و روشن باشد و حداکثر مدت سه سال است.

-  محل آموزش ممکن است کارگاهی معین با کلاسهای مخصوص باشد.

مهمترین نکاتی که باید در قرارداد کارآموزی گنجانده شود:

1- مشخصات دقیق طرفین و نشانی محل اقامت آنها

2- تعهدات طرفین

3- سن کارآموز

4- مزد کارآموز

5- محل کارآموزی

6- حرفه یا شغلی که طبق استاندارد مصوب تعلیم داده خواهد شد.

7- شرایط فسخ قرارداد

و هر نوع شرط دیگری که طرفین در حدود مقررات قانونی ذکر آنرا در قرارداد لازم بداند.

موارد مهم مربوط به اشتغال کارآموزان:

ماده 111:

علاوه بر تشکیل مراکز کارآموزی توسط وزارت کار و امور اجتماعی آموزشگاه فنی و حرفه ای آزاد نیز به منظور آموزش صنعت یا حرفه معین و به وسیله ی اشخاص حقیقی، با کسب پروانه از وزارت کار و امور اجتماعی تأسیس می شود.

الف- رابطه ی استخدامی کارگر در مدت کارآموزی قطع نمی شود و در این مدت از هر لحاظ جزء سوابق کارگر محسوب می شود.

ب- مزد کارگر در مدت کارآموزی از مزد ثابت یا مزد مبنا کمتر نخواهد بود.

ج- مزایای غیر نقدی کمک ها یا فوق العاده هایی که برای جبران هزینه ی زندگی و مسئولیت های خانوادگی به کارگر پرداخت می شود در دوره ی کارآموزی کماکان پرداخت خواهد شد.

چنانچه کارفرما قبل از پایان مدت بدون دلیل موجه مانع ادامه کارآموزی شود و از این طریق خسارتی به کارگر وارد شود کارگر می تواند به مراجع حل اختلاف مراجعه و مطالبه خسارت نماید.

ماده 114:

کارگری که برای کارآموزی در یکی از مراکز کارآموزی پذیرفته می شود مکلف است:

الف- تا پایان مدت مقرر به کارآموزی بپردازد و بطور منظم در برنامه های کارآموزی شرکت نموده و مقررات و آئین نامه های واحد آموزشی را مراعات نماید و دوره کارآموزی را با موفقیت به پایان برساند.

ب- پس از طی دوره کارآموزی حداقل دو برابر مدت کارآموزی در همان کارگاه به کار اشتغال ورزد در صورتی که کارآموز پس از اتمام کارآموزی حاضر به ادامه کار در کارگاه نباشد کارفرما می تواند برای مطالبه خسارت به مراجع حل اختلاف مراجعه و تقاضای دریافت خسارت نماید.

کارآموزی توأم با کار نوجوانان تا سن 18 سال تمام در صورتی مجاز است که از حدود توانائی آنان خارج نبوده و برای سلامت و رشد جسمی و روحی آنان مضر نباشد (ماده 117)

مراکز کارآموزی موظف هستند برای آموزش کارآموزی وسائل و تجهیزات کافی را مطابق استانداردهای آموزش وزارت کار و امور اجتماعی در دسترس وی قرار دهد و بطور منظم و کامل حرفه مورد نظر را به او بیاموزند همچنین مراکز مذکور باید برای تأمین سلامت و ایمنی کارآموز در محیط کارآموزی امکانات لازم را فراهم بیاورد.

نحوه محاسبه فوق العاده اوقات تلف شده:

مطابق قانون کار هر کارگر موظف به انجام 44 ساعت کار در هفته می باشد ارجاع کار به کارگر توسط کارفرما صورت می گیرد بنابراین کارفرما نیز موظف به پرداخت دستمزد کارگر برای انجام کار در مدت یاد شده می باشد چنانچه کارگر به دلایل غیر موجه از انجام کار خوداری نماید حق دریافت دستمزد را نخواهد داشت ولی اگر کارگر آماده انجام کار باشد و کارفرما به دلایل مختلف قادر به ارجاع کار به او نباشد کارگر استحقاق دریافت دستمزد را خواهد داشت و در این صورت دستمزد در مقابل کار انجام نشده پرداخت و موجب افزایش غیر منطقی هزینه ها میگردد.

دستمزد مدتی که بعلت عدم ارجاع کار به کارگر پرداخت می شود هزینه دستمزد اوقات تلف شده خواهد بود.

 

 

مهمترین دلایل مربوط به اتلاف وقت عبارتند از:

- خرابی ماشین آلات

- نرسیدن بموقع مواد به کارخانه یا به قسمت تولید

- قطع جریان برق

- استفاده از مواد نامرغوب

دستمزد اوقات تلف شده اگر چه جزء هزینه های مستقیم تولید است ولی امروزه با توجه به دلایل اتلاف وقت این هزینه را در حساب یا حسابهای مخصوص نگهداری می کنند و به حساب سربار ساخت کارخانه منظور می نمایند در لیست حقوق و دستمزد بسیاری از واحدهای تولیدی ستون جداگانه ای برای ساعات تلف شده در نظر می گیرند تا تفکیک هزینه ها مربوط به اوقات تلف شده از دستمزد مستقیم آسانتر گردد.

مثال: کارگری در مدت 1 هفته 44 ساعت کار کرده که 2 ساعت آن اوقات تلف شده بوده است اگر نرخ دستمزد ساعتی این کارگر 470 ریال باشد.

مطلوب است: محاسبه دستمزد اوقات تلف شده و دستمزد استحقاقی این کارگر:

                                                    42 = 2- 42                         کار مفید انجام یافته

                      19740 = 470 × 42        دستمزد ساعات کار انجام شده

                          940 = 470 × 2         هزینه دستمزد اوقات تلف شده

                                  20680 = 940 + 19740                             دستمزد استحقاقی

 

حساب کنترل در جریان ساخت                              19740

حساب سربار ساخت                                                 940

                                                                 حساب کنترل حقوق و دستمزد                                    20680

تمرین- در کارخانه شهاب 4 نفر کارگر با شماره 1، 2 ، 3 ، 4 ، مشغول به کار هستند به این ترتیب که کارگر شماره 1 و 2 و 3 کارگران مستقیم تولید و شماره 4 غیر مستقیم تولید می باشد.

اطلاعات هفته آخر مهر ماه سال جاری مربوط به نحوه کار و حقوق و دستمزد این کارگران به شرح زیر است:

شماره کارگران

نرخ ساعتی دستمزد

اوقات تلف شده

1

600

4

2

525

3

3

500

5/2

4

410

0

 

مطلوب است:

الف- محاسبه هزینه دستمزد هر یک از کارگران

ب- محاسبه دستمزد غیر مستقیم هر یک از کارگران

ج- محاسبه هزینه اوقات تلف شده

د- محاسبه جمع دستمزد مستقیم و غیر مستقیم کارخانه

کار مفید (1)

40=4-44

دستمزد مستقیم (1)

24000= 600×40

دستمزد اوقات تلف شده (1)

2400=600×4

دستمزد استحقاقی کارگر (1)

26400=2400+24000

کار مفید (2)

41=3-44

دستمزد مستقیم (2)

21525=525×41

دستمزد اوقات تلف شده (2)

1575=525×3

دستمزد استحقاقی کارگر (2)

23100=1575+21525

کار مفید (3)

5/41=5/2-44

دستمزد مستقیم (3)

20750=500×5/41

دستمزد اوقات تلف شده (3)

1250=500×5/2

دستمزد استحقاقی کارگر (3)

22000=1250+20750

دستمزد غیر مستقیم کارگر شماره (4)

18040=410×44

جمع دستمزد کارگران

66275=20750+21525+24000

جمع دستمزد غیر مستقیم کارگران (سربار کارخانه)

23265=18040+1250+1575+2400

جمع دستمزد استحقاقی کارگران

89540=23265+66275

 

     حساب کالای در جریان ساخت                      66275

     حساب سربار ساخت                                      23265

                                                                  حساب کنترل حقوق و دستمزد        89540

بازنشستگی :

طرح بازنشستگی توافقی است که از طریق آن واحد تجاری به منظور قدردانی از خدمات کارکنان مبالغی را به عنوان پرداخت مستمرهای بازنشستگی به آنان در نظر می گیرند، این توافق ممکن است بصورت طرح غیر رسمی بازنشستگی باشد که مستلزم پرداخت مبلغ اختیاری به کارکنان بازنشسته بوده و از نظر مبالغ پرداختی و سایر شرایط کم و بیش منطبق با نظرات کارفرما باشد. توافق مزبور می تواند بصورت طرح رسمی باشد که با پرداخت منافع و سایر مواردی که صریحاً در آن بیان شده به آسانی قابل محاسبه و قابل تعیین باشد طرح رسمی معمولاً بصورت کتبی و مدون تهیه می شود ولی یک طرح غیر مدون نیز در صورتی که تمامی شرایط آن در خصوص پرداختهای بازنشستگی کاملاً مشخص باشد بعنوان یک طرح رسمی تلقی می شود.

در شرایط فعلی اکثر طرحهای بازنشستگی مبنای قانونی دارد طرح بازنشستگی احتمالاً مهمترین و پیچیده ترین عامل در ارتباط با هزینه های حقوق و دستمزد است طرحهای بازنشستگی از نقطه نظر تأثیر آن بر روابط کارکنان و کارفرما- تأمین مالی- تعیین درآمد و شرایط عمومی اقتصادی نیز حائز اهمیت می باشد.

عوامل مربوط به هزینه بازنشستگی:

هزینه نهائی طرح بازنشستگی برای یک واحد تجاری به چندین عامل مرتبط به یکدیگر به شرح زیر بستگی دارد:

1- تعداد کارکنانی که هر ساله به سن بازنشستگی می رسند

2- میانگین منافع (مستمری) که باید به هر یک از کارکنان بازنشسته پرداخت شود.

3- میانگین دوره ای که طی آن منافع (مستمری) پرداخت خواهد شد.

4- درآمد حاصل از سرمایه گذاری وجوه بازنشستگی

5- معافیت های مالی

6- هزینه های اداری مربوطه

7- نحوه عمل در مورد منافع کارکنانی که قبل از رسیدن به سن بازنشستگی واحد تجاری را ترک می کنند.

 

تنظیم لیست حقوق و دستمزد:

دایره حسابداری معمولاً در پایان هر 15 روز و یا در هر ماه به تهیه لیست حقوق و دستمزد کارکنان برای همان مدت اقدام می نماید، لیست حقوق و دستمزد از قسمتهای مختلفی تشکیل شده است که هر قسمت بر اساس قانون کار با توجه به اطلاعات گردآوری شده از دایره کارگزینی، دایره حضور و غیاب، دایره ثبت اوقات کار و کارتهای مربوط، همچنین قراردادهایی که کارفرما با کارگران منعقد نموده تکمیل می گردد. لیست حقوق و دستمزد دارای قسمتهایی به منظور درج دستمزد کار عادی، اضافه کاری، نوبت کاری، شب کاری، دستمزد ایام مرخصی و تعطیلات رسمی، فوق العاده (حق اولاد، حق مسکن، خواروبار، کمکهای غیر نقدی و حق ایاب و ذهاب)، جمع حقوق و مزایا، کسور مربوط به حقوق و دستمزد قابل پرداخت و نیز حق بیمه های اجتماعی، سهم کارفرما و ... می باشد. فرم لیست حقوق و دستمزد استاندارد نیست و به نحوه فعالیت موسسه تولیدی و قرار دادهای منعقد شده بین کارگران و کارفرما بستگی دارد.

کسور حقوق و دستمزد:

دایره حسابداری موظف است در زمان تنظیم هر لیست حقوق و دستمزد با توجه به مصوبات قانونی یا بر اساس توافق به عمل آمده با کارگر مبالغی را تحت عنوان کسور دستمزد کارکنان کسر و به سازمانهای ذینفع پرداخت نمایند، این مبالغ شامل کسور قانونی و کسور توافقی می باشد.

1- کسور قانونی:

عبارتست از وجوهی که کارفرما به نمایندگی از طرف سازمانهای مربوط و بر اساس مصوبهای قانونی باید از دستمزد کارگران کسر و به سازمانهای ذینفع پرداخت نمایند، کسور قانونی شامل مالیات حقوق و دستمزد، حق بیمه های کارگر و بدهی کارگر به صندوق اجرا (اجرائیات) می باشد.

کسورات قانونی: مانند بیمه های اجتماعی، مالیات، اجرائیات، بیمه بیکاری.

1- مالیات حقوق و دستمزد:

مطابق قانون، کارفرما موظف است در زمان تهیه هر لیست دستمزد، مبلغ مالیات متعلق با توجه به ضرایب جدول مالیاتی و پس از کسر معافیتهای قانونی محاسبه نموده از حقوق کارگر کسر و بحساب وزارت امور اقتصادی و دارایی واریز نمایند، مهلت پرداخت مالیات حقوق و دستمزد حداکثر یک ماه پس از تنظیم لیست خواهد بود و در صورت تأخیر در پرداخت آن جریمه دیر کرد به کارفرما تعلق خواهد گرفت.

 

2- حق بیمه های اجتماعی:

حق بیمه های اجتماعی کارگران معادل 30% حقوق و دستمزد ناخالص است که 7% آن بوسیله کارگر، 20% توسط کارفرما و 3% باقی بیمه بیکاری یا بیمه دولت از طرف کارفرما پرداخت می شود.

(جمع حقوق و مزایا را قبل از وضع کسور قانونی و اختیاری دستمزد ناخالص می گویند)

بموجب قانون، کارکنانی که حق بیمه اجتماعی خود را پرداخت نموده باشند حق استفاده از مزایای قانونی بیمه را خواهند داشت برخی از مزایای بیمه های اجتماعی عبارتند از:

الف) بیمه درمانی

ب) دریافت مستمری (از کار افتادگی، بازنشستگی و فوت)

حق بیمه سهم کارگر که معادل 7% دستمزد ناخالص یکی از عوامل کسور دستمزد است باید هنگام تنظیم لیست توسط کارفرما از دستمزد او کسر و به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت شود.

بنابر این سهم کارگر بابت حق بیمه های اجتماعی هزینه ای برای کارفرما محسوب نمی شود.

3- بیمه بیکاری:

مطابق قانون کار کارفرمایان موظف شده اند که معادل 3% حقوق و دستمزد کارگر را به صندوق بیمه بیکاری واریز نمایند. این مبلغ نیز مانند حق بیمه اجتماعی سهم کارفرما جزء هزینه حقوق محسوب و به حساب سربار قسمتهای مختلف بدهکار می شود.

4- صندوق اجراء (اجرائیات)

یکی دیگر از عوامل مربوط به کسور حقوق و دستمزد بدهی کارگر به صندوق اجرا است.

اجرائیات، به مبلغی گفته می شود که طبق قانون یا به موجب احکام صادره از سوی مراجع قانونی باید توسط کارفرما از حقوق کارگر کسر و به حساب صندوق اجرا واریز گردد.

بعضی از دلایل صدور احکام مبنی بر کسر مبلغی از حقوق کارگر توسط دادگاههای صالحه عبارتست از عدم پرداخت بدهی توسط کارگر به اشخاص ثالث و تسلیم شکایت طلبکار به دادگستری برای وصول طلب مورد بحث، محکوم شدن کارگر به پرداخت غرامت بر اساس شکایت کارفرما است دایر بر وارد کردن خسارت به کارخانه و ...

چنانچه مبلغ مورد شکایت، بیش از  حقوق ماهانه کارگر باشد بر اساس حکم دادگاه به صورت اقساط ماهانه از دستمزد او کسر و به حساب صندوق اجرا واریز خواهد شد.

به عنوان مثال: اگر کارگری جهت پرداخت بدهی خود سفته صادر نموده باشد و از پرداخت استنکاف نماید و بستانکار از طریق وزارت دادگستری جهت دریافت وجه اقدام کند کارفرما طبق حکم صادره از طرف دادگاه صالحه مبلغ مذکور را از حقوق کارگر کسر و به حساب صندوق اجرا واریز می نماید.

2- کسور توافقی:

کسور توافقی عبارت است از وجوهی که با توافق کارگر یا بر اساس قرار داد بین کارگر و کارفرما در زمان تنظیم لیست از دستمزد کارکنان کسر می شود، بعضی از اقلام کسور توافقی عبارتند از:

الف) بدهی کارگران به شرکت تعاونی

ب) اقساط مربوط به وام مسکن

ج) سهم کارگر بابت طرح بازنشستگی و مساعده یا پیش پرداخت حقوق و دستمزد بعنوان مثال: دو مورد از اصول توافقی توضیح داده می شود.

1- بدهی کارگر به شرکت تعاونی یا به اشخاص:

بنا به درخواست کارگران که به شرکت تعاونی یا به اشخاص دیگر بدهکار هستند دایره حسابداری، اقساط بدهی را ماهانه از دستمزد آنان کسر و به طلبکاران پرداخت می نماید.

2- مساعده یا پیش پرداخت حقوق و دستمزد

در واحدهای تولیدی معمولاً قبل از پایان هر ماه مبلغی به عنوان مساعده به کارگران پرداخت می گردد علت آن نیاز کارگران و احتراز از محاسبه حقوق و دستمزد در پایان هر هفته یا پایان هر 15 روز می باشد دایره حسابداری در زمان تنظیم لیست ماهانه حقوق و دستمزد، مبلغ مساعده یا پیش پرداخت را از دستمزد کارگران کسر می نماید.

اقلام مشمول محاسبه حق بیمه و غیر مشمول:

بخشنامه شماره جدید درآمد

موضوع: اصلاح تبصره ماده 2 آیین نامه طرز تنظیم صورت مزد و حقوق شورای عالی تأمین اجتماعی در دویست و پنجاه و ششمین جلسه مورخ 4/2/72 به موجب مصوبه شماره 7226/ش ت مورخه 12/2/72 تبصره 1 ماده آئین نامه طرز تنظیم صورت مزد و حقوق مصوب 19/12/1354 را به صورت زیر اصلاح نموده است.

مزایای نقدی مشمول کسر حق بیمه:

1- دستمزد و حقوق

2- کارمزد و حق الزحمه

3- حق المشاوره

4- مزایای نقدی (فوق العاده شغل، اضافه کاری، شب کاری، نوبت کاری، خارج از مراکز، کارهای سخت و زیان آور، خوار و بار، مسکن به طور نقدی، ایاب و ذهاب)

5- مزد ایام تعطیل و مرخصی استحقاقی

6- پاداشهای غیر مستمر بیشتر از دو سال

7- فوق العاده های ثابت و نظیر آن

8- مزایای نقدی خارج از مشمول قانونی (خوراک، پوشاک، مسکن، وسیله نقلیه)

مزایای نقدی غیر مشمول بیمه:

1- باز خرید ایام مرخصی

2- کمک عائله مندی (حق اولاد) حداکثر تا میزان قابل پرداخت طبق ماده 86 قانون تأمین اجتماعی و مازاد بر آن مشمول کسر حق بیمه

3- حق شیر

4- پاداش نهضت سواد آموزی

5- حق التضمین (کسر صندوق)

6- خسارت اخراج

7- مزایای پایان کار

8- هزینه ایاب و ذهاب

9- هزینه لباس

10-                     هزینه سفر – هتل و مکان

11-                     عیدی پایان سال

آشنایی با کدهای حقوق و دستمزد

کد بندی حسابها بر اساس تعداد حسابها و با توجه به نیاز موسسه صورت می پذیرد و شماره هر حساب نوع و طبقه آن حساب را نشان می دهد. به طور معمول هزینه ها با کد 5 شناسایی می شوند. یعنی حسابهای هزینه با عدد 5 شروع خواهد شد. به عنوان مثال، می توان به هزینه حقوق یک کد چهار رقمی اختصاص داد (5000)

البته تعداد ارقام کد مورد نظر به شکلی انتخاب می شود که امکان افزودن حسابهای جدید در فهرست حسابها وجود داشته باشد به عنوان مثال با در نظر گرفتن کد 5000 برای حقوق و دستمزد می توان کد (5100) را برای هزینه حقوق بخش اداری و کد (5200) را برای حقوق بخش فروش و کد (5300) را برای بخش خدمات در نظر گرفت و در ضمن حسابهای معین هزینه حقوق هر بخش را با یک شماره تلفن تفکیک نمود. به عنوان مثال هزینه حقوق عادی پرسنل بخش اداری را می توان با کد (5110) و اضافه کاری را با کد (5120) و نوبت کاری آن را با کد (5130) مشخص نمود.

در این سیستم شماره گذاری اگر به حساب (5310) برخورد نمودید باید متوجه بود که چون حساب با شماره ی 5000 شروع شده است هزینه حقوق می باشد و تانیاً عدد 300 از کد (5310) نشان می دهد که هزینه حقوق بخش خدمات می باشد و عدد 10 حساب معین حقوق عادی را نشان می دهد.

آشنایی با کلیدهای ماشین حساب

دکمه اعداد: این دکمه ها از عدد 0 تا 9 علامت گذاری شده اند که با فشار دادن هر دکمه می توان آن عدد را بر روی صفحه نمایشگر نشان داد.

دکمه - ، + : برای تغییر حالت اعداد ورودی به منفی یا مثبت کاربرد دارد.

دکمه - ، + ، × ،  : نمایشگر چهار عمل اصلی می باشد.

دکمه = : نتیجه عملیات با فشار بر این دکمه مشخص می گردد.

دکمه  : برای کم کردن عدد نمایش داده شده از طرف راست کاربرد دارد.

دکمه / یا دکمه . : برای وارد کردن علامت اعشار بین اعداد اعشاری کاربرد دارد.

دکمه % : هنگام درصد گیری از این دکمه استفاده می شود. مثلاً اگر بخواهیم 20% عدد 100 را محاسبه کنیم، اول عدد 100 را وارد ماشین حساب کرده و بعد بر روی دکمه × (ضرب) فشار می دهیم و عدد 20 را وارد می کنیم و در انتها بر روی % فشار می دهیم، عددی که ظاهر می شود نتیجه کار می باشد.

دکمه C یا : CEبرای پاک کردن آخرین عدد وارده و وارد کردن عدد دیگری بکار می رود.

دکمه AC : جهت حذف کلی یا پاک نمودن حافظه ماشین حساب از اعداد استفاده می شود.

مراکز هزینه:

در واحدهای تولیدی قسمت هایی که در آنجا برای تولید کالا یا خدمات هزینه ایجاد می شود را مراکز هزینه می گویند. در واقع هر بخشی که در ایجاد هزینه نقش داشته باشد یک مرکز هزینه محسوب می شوند. به عنوان مثال در دایره، برش صفحات فلزی برای انجام برش، هزینه دستمزد و سربار تحمل می شود بنابر این دایره برش یک مرکز هزینه محسوب می گردد. و یا اینکه یک سفارش حساب که برای تکمیل آن هزینه مواد، دستمزد و سربار ایجاد می شود یک مرکز هزینه است. حتی یک دایره خدماتی مانند رستوران در مؤسسات تولیدی نیز یک مرکز هزینه می تواند باشد. باید دقت داشت که به طور کلی مراکز هزینه در مؤسسات تولیدی به دو دسته دوایر تولیدی و خدماتی تقسیم می شوند.

دوایری که نقش اصلی عمل تولید را به عهده دارند دوایر تولیدی محسوب می گردند مانند دایره پرس، جوش و یا مونتاژ و سایر دوایر مشابه و دوایری که به سایر دوایر خدمات می دهند دوایر خدماتی محسوب می شوند مانند رستوران، آتش نشانی و سایر دوایر مشابه.

تسویه حساب پرسنل:

به طور کلی در موارد زیر که قرارداد کار خاتمه می یابد باید با پرسنل تسویه حساب انجام گیرد.

1- فوت کارگر        2- بازنشستگی کارگر        3- از کار افتادگی کلی کارگر       4- انقضاء مدت قرارداد 5- پایان کار در قراردادهایی که مربوط به کار معین است.        6- استعفای کارگر

طبق ماده 22 در پایان کار کلیه مطالباتی که ناشی از قرارداد کار مربوط به دوره اشتغال کارگر در موارد فوق است به گارگر و در صورت فوت به وارث قانونی وی پرداخت خواهد شد.

چنانچه خاتمه قرارداد کار به خاطر از کارافتادگی کلی و یا بازنشستگی کارگر باشد کارفرما باید بر اساس آخرین مزد کارگر به نسبت هر سال سابقه خدمت حقوقی به میزان 30 روز مزد به وی پرداخت کند. این وجه علاوه بر مستمری از کارافتادگی و یا بازنشستگی کارگر است که توسط تأمین اجتماعی پرداخت می شود در صورت خاتمه قرارداد کار، کارفرما مکلف است به کارگری که مطابق قرارداد یک سال یا بیشتر اشتغال داشته است برای هر سال سابقه اعم از متوالی یا متناوب بر اساس آخرین حقوق مبلغی معادل یک ماه حقوق به عنوان مزایای پایان کار به وی پرداخت نماید و کلیه مطالبات او را پرداخت کند.

لیست حقوق و دستمزد

لیست حقوق و دستمزد، عبارت است از فرم چند ستونی که برای خلاصه کردن، گردآوری و سهولت گزارش اطلاعات مرتبط به حقوق و دستمزد مورد استفاده قرار می گیرد فرم و طرح این لیست به تعداد گروهها کارکنان، اطلاعات مندرج درآن و نحوه استفاده از ماشین ها و ابزار مکانیکی و الکترونیکی بستگی دارد.

اطلاعات مندرج در این فرم عبارتند از : اطلاعات مربوط به مشخصات فردی کارگر، ساعات و نرخ دستمزد، مزایای مستمر و غیر مستمر، کسورات و نحوه تسهیم هزینه حقوق و دستمزد به واحدهای مختلف شرکت بر حسب روال خاص خود لیست حقوق و دستمزد تهیه می کنند. بدین معنی که ممکن است در شرکتی هر هفته یک بار، حقوق کارکنان پرداخت نمایند.

لازم به ذکر است که مبنای تسهیم هزینه حقوق و دستمزد به واحدهای مختلف شرکت (کارت ساعت) کارکنان می باشد. امروزه در اکثر شرکتها و ادارات ورود و خروج کارکنان به وسیله ماشین ساعت زن که برای همین منظور در قسمت ورودی ساختمان شرکت یا اداره نصب شده است کنترل می گردد. در پایان هر ماه کارتهای کارکرد کارکنان که بوسیله ساعت پانچ شده است جمع آوری و هزینه حقوق واحد از شرکت بدین نحو محاسبه می گردد.

تنظیم لیست حقوق و دستمزد

اطلاعات مربوط به حقوق و دستمزد از کارتها و قسمتهای مختلف استخراج شده به لیست حقوق و دستمزد انتقال داده می شود. لیست حاوی اطلاعاتی به این شرح می باشد. حقوق و دستمزد عادی، اوقات کار، اضافه کاری، نوبت کاری، شب کاری، فوق العاده های مربوط به حقوق و دستمزد مانند بدی آب و هوا، جذب و سایر موارد. حق مسکن، حق اولاد و حقوق ناخالص، کسوات دستمزد شامل بیمه، مالیات، مساعده یا وام، اجرائیات و سایر موارد درآمد مشمول مالیات و بیمه و دستمزد قابل پرداخت یا خالص پرداختی می باشد.

حقوق و مزایا: حقوق و مزایا را به طور کلی می توان به سه قسمت زیر تقسیم نمود:

الف) حقوق و مزایای مستمر نقدی

ب) حقوق و مزایای مستمر غیر نقدی

ج) حقوق و مزایای غیر مستمر نقدی و غیر نقدی

حقوق و مزایای مستمر نقدی شامل موارد زیر می باشد

حقوق پایه یا اصلی، فوق العاده شغل یا مزایای شغلی، حق مقام (معاونت، مدیریت، سرپرستی و ...) حق عائله مندی (حق اولاد) حق ایاب و ذهاب، حق تغذیه، فوق العاده شغل خارج از کشور، فوق العاده اشتغال خارج از مرکز، فوق العاده نوار مرزی، مزایای ارزی، فوق العاده جذب، بدی آب و هوا، محرومیت از تسهیلات زندگی، سختی شرایط کار، فوق العاده، محل خدمت یا محیط کار، نوبت کاری، کشیک، فوق العاده کسر صندوق و سایر موارد.

حال به توضیح بعضی از موارد ذکر شده می پردازیم.

شرایط پرداخت حق اولاد و محاسبه آن در بخش خصوصی و دولتی

در بخش خصوصی کارگر باید نزد سازمان تأمین اجتماعی بیش از 720 روز (2 سال) سابقه بیمه داشته باشد و حداکثر فرزندانی که حق اولاد به آنها تعلق می گیرد 2 فرزند است. به فرزندان بیش از 18 سال حق اولاد تعلق نمی گیرد مگر در مواردی که فرزند در حال تحصیل باشد یا از کار افتاده باشد (نتواند به علت معلولیت کار انجام دهد.) برای محاسبه حق اولاد در بخش خصوصی باید حداقل دستمزد روزانه آن سال را در عدد 3 ضرب کرده و حاصل را در تعداد فرزندان ضرب نماییم.

جهت محاسبه ی حق اولاد یا عائله مندی در بخش خصوصی به صورت زیر بایستی عمل کرد:

حق اولاد برای یک فرزند    1×3× حداقل حقوق روزانه ی سال مربوطه

303000= 1× 3× 101000 (حداقل حقوق روزانه سال 89 برابر است با 101000 ريال)

 حق اولاد برای 2 فرزند  2 × 3 × حداقل حقوق روزانه ی سال مربوطه

60600 = 2× 3 × 101000

  • که حداقل حق اولاد در بخش خصوصی تا سقف 2 فرزند پرداخت می گردد.
  • حق عائله مندی در بخش خصوصی همان حق اولاد است.
  • برای کسانی که در بخش دولتی کار می کنند و از نظام هماهنگ پرداخت حقوق پیروی می کنند حق عائله مندی جدای از حق اولاد است و حق اولاد تا 3 فرزند پرداخت می گردد.
  • محاسبه ی حق اولاد در بخش دولتی به صورت زیر می باشد:

183,750 = 1    ×         875 ×         210

                یک فرزند    ضریب سالانه در سال 89

367,500 = 2    ×        875 ×         210

                   دو فرزند   

551,250= 3    ×        875 ×         210

                  سه فرزند   

محاسبه ی حق عائله مندی در بخش دولتی به صورت زیر می باشد:

708,750=    875  ×  810

                      ضریب سال 89

مزد:

(ماده 35): مزد عبارت است از وجوه نقد و غیرنقد یا مجموع آنها که در قبال انجام کار به کارگر پرداخت می شود.

حقوق و مزایای مستمر نقدی:

شامل حقوق ثابت مزایای مستمر شغلی، حق مقام، حق اولاد، حق مسکن، حق ایاب و ذهاب، بدی آب و هوا، فوق العاده شغل، فوق العاده مسئولیت، حق جذب، فوق العاده ارزی و مدد و معاش و ... می باشد.

 

 

مزایای مستمر غیر نقدی:

استفاده از مسکن واگذاری از طرف کارفرما، با اثاثیه و بدون اثاثیه، استفاده از اتومبیل اختصاصی واگذاری از سوی کارفرما، با راننده و بدون راننده یا سایر مزایای غیر نقدی از قبیل خوار و بار، بن و ...

مزایای غیر مستمر:

اضافه کار، فوق العاده مأموریت، هزینه سفر، پاداش انجام کار، عیدی، پاداش آخر سال و وجوه پرداختی بابت لباس و یا در اختیار گذاردن آن، هزینه درمان، و معالجه کارگران، بازخرید ایام مرخصی و پاداش بهره وری و سایر مزایای که طبق قانون کار به کارکنان پرداخت می شود مثل کارانه.

نکته:

غیر از اتومبیل و مسکن سایر مزایای غیرنقدی معادل قیمت تمام شده برای پرداخت کننده حقوق محاسبه می شود. محاسبه سقف حق مأموریت در بخش دولتی:

 × (حق شاغل+ فوق العاده مأموریت+ حق شغل)

درآمد مشمول مالیات (ماده 82)

درآمدی که شخص حقیقی در خدمت شخص دیگر اعم از حقیقی یا حقوقی در قبال تسلیم نیروی کار خود بابت اشتغال در ایران بر حسب مدت یا کار انجام شده به طور نقد یا غیرنقد دریافت می دارد مشمول درآمد مالیات حقوق می باشد.

مالیات مستقیم (ماده 83)

درآمد مشمول مالیات حقوق عبارتند از حقوق (مقررری یا مزد یا حقوق اصلی) و مزایای مربوط به شغل اعم از مستمر یا غیر مستمر قبل از وضع کسور و پس از معافیتهای مقرر در این حالت.

معافیت های مالیاتی در بخش دولتی:

علاوه بر موارد ذکر شده در ماده 82 تا 91 قانون مالیاتهای مستقیم که ضمیمه جزوه می باشد موارد زیر در بخش دولتی از پرداخت مالیات معاف است.

الف) اتومبیل اختصاص به کارکنان بخش دولتی             ب) عائله مندی و حق اولاد

معافیت های مالیاتهای بخش خصوصی و دولتی طبق ماده 91 و 92 قانون مالیاتهای مستقیم

ماده 92 : 50% مالیات حقوق کارکنان شاغل در مناطق کمتر توسعه یافته طبق فهرست سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور معاف می باشد.

ماده 91 : 1 – حقوق بازنشستگی و وظیفه مستمری و پایان خدمت خسارت اخراجی بازخرید خدمت وظیفه و مستمری پرداخت به وارث حق سنوات حقوق ایام مرخصی استفاده نشده در زمان بازنشستگی و یا از کارافتادگی

2- هزینه سفر فوق العاده مسافرت مربوط به شغل

3- مسکن واگذاری در محل کارگاه یا خانه های ارزان قیمت

4- وجوه دریافتی از بیمه بابت جبران خسارت بدنی و معالجه

5- عیدی و پاداش سالانه تا میزان

6- خانه های سازمانی که با اجازه قانون در اختیار مأموران کشوری گذارده می شود.

7- وجوهی که کارفرما بابت هزینه معالجه حقوق بگیر یا افراد تحت تکفل آنها به حقوق بگیر می دهند.

8- مزایای غیرنقدی پرداختی به کارگران حداکثر معادل  معافیت سالانه

9- در آمد حقوق پرسنل نیروی مسلح جمهوری اسلامی ایران اعم از نظامی و انتظامی و مشمولین استخدامی وزارت اطلاعات و جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و آزادگان

10- با استناد به مصوبه هیأت وزیران که طی آن ضریب جدول حقوق موضوع ماده 33 قانون استخدام کشوری از تاریخ 1/1/1385 مبلغ 432 ریال تعیین گردیده و با توجه به مفاد اصلاحیه ماده 84 قانون مالیاتهای مستقیم مورخ 27/11/1380 مبنی بر معافیت درآمد سالانه کارگران مشمول قانون کار از یک یا چند منبع تا میزان 150 برابر حداقل حقوق مبنای جدول حقوق موضوع ماده 1 قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت

11- از تاریخ 27/11/1380 فوق العاده های بدی آب و هوا، محرومیت از تسهیلات زندگی محل خدمت، اشتغال خارج از مرکز، شرایط محیط، کار، نوبت کاری، کشیک، جذب، مزایای ارزی و اشتغال مأموران در خارج از کشور مزایای غیرنقدی و یا وجوهی که بابت مزایای غیرنقدی در بخشهای عمومی و خصوصی به حقوق بگیران پرداخت می شود همانند سایر درآمدهای حقوق مشمول مالیات می باشند که حسب مورد عین وجوه نقد و یا بهای مزایای غیر نقدی طبق مقررات قانون به سایر درآمدهای حقوق اضافه و عندالاقتضاء در محاسبه مالیات به نرخ مقرر قرار خواهد گرفت.

12- بر اساس ماده بند 15 ذیل ماده 91 اصلاحیه قانون جدید مالیاتهای مستقیم جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و آزادگان از پرداخت مالیات بر درآمد حقوق معاف هستند.

تأخیرات و جرائم مالیاتی:

پرداخت کنندگان حقوق هنگام هر پرداخت یا تخصیص آن مکلفند مالیات متعلق را بر اساس درآمد مشمول مالیات سالانه پس از کسر معافیتهای مقرر در قانون طبق قانون محاسبه نموده و ظرف مدت سی روز ضمن تسلیم فهرستی متضمن اسامی دریافت کنندگان حقوق و میزان آن به حوزه مالیاتی محل پرداخت نمایند چنانچه مالیات مکسوره ظرف مدت مقرر به حساب مخصوص وزارت امور اقتصاد و دارایی واریز نشود به ازای هر ماه تأخیر در پرداخت مالیات متعلقه 5/2 درصد جریمه تعلق خواهد گرفت چنانچه کارفرمایان از تسلیم صورت (لیست حقوق و دستمزد یا قرارداد و مشخصات راجع به مودی در موعد مقرر به حوزه مالیاتی خودداری و یا برخلاف واقع تسلیم نماید جریمه متعلقه در مورد حقوق عبارت خواهد بود از 2 درصد حقوق پرداختی

نکته:کارفرما یا مسئولین شرکتها موظفند ظرف 30 روز مالیات محاسبه شده را به اداره ی دارائی پرداخت نمایند. ملاک محاسبه ی زمان پرداخت مالیات از تاریخ پرداخت حقوق یا تخصیص حقوق (ثبت در دفاتر) هر کدام زودتر انجام شده است.

در ماه 197 و 199 قانون مالیاتهای مستقیم: راجع به عدم پرداخت مالیات حقوق توضیح داده شده است.

1) عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی توسط اشخاص حقوقی 40% مالیاتهای متعلقه جریمه دارد.

2) عدم تسلیم فهرست یا قرارداد حقوق و یا مشخصات و یا برخلاف واقع بودن آن 2% حقوق و در خصوص پیمانکاران 1% کل مبلغ قرارداد جریمه دارد.

3) عدم کسر مالیاتی از حقوق کارکنان 20% مالیات پرداخت نشده ی جریمه دارد.

ماده 199 قانون مالیاتهای مستقیم: هر شخص حقیقی یا حقوقی که به موجب مقررات این قانون مکلف به کسر و ایصال (وصل کردن) مالیات مودیان دیگر در صورت تخلف از انجام وظایف مقرره علاوه بر مسئولیت تضامنی که با مودی در پرداخت مالیات خواهد داشت مشمول جریمه ای معادل 20% مالیات پرداخت نشده خواهد داشت.

تبصره 1: در مواردی که مکلفین به کسر مالیات وزارت خانه، شرکت یا مؤسسه دولتی یا شهرداری باشد مسئولین امر مشمول مجازات مقرر طبق قانون تخلفات اداری خواهند بود.

تبصره 2: اگر مکلفین به کسر مالیات به شخص حقوقی غیر دولتی باشد. مدیر یا مدیران مربوطه علاوه بر مسئولیت تضامنی نسبت به پرداخت مالیات و جرائم متعلقه به حبس تادیبی از 3 ماه تا 2 سال محکوم خواهند شد.

این حکم شامل مدیر یا مدیران اشخاص حقوقی که برای پرداخت مالیاتهای مذکور به سازمان امور مالیاتی کشور تأمین سپرده اند نخواهند بود.

تبصره 3: چنانچه کسر کننده مالیات شخص حقیقی باشد حبس تأدیبی از 3 تا 2 سال محکوم می شود.

نکات مربوط به مالیات سال 89

قانون مربوط به عیدی و پاداش سالانه مشمولین قانون کار:

کلیه کارفرمایان کارگاههای مشمول قانون کار مکلفند به هر یک از کارگران به نسبت یک سال کار، معادل 60 روز حقوق بعنوان عیدی پرداخت نمایند مبلغ پرداختی از این بابت نبایستی از 90 روز حداقل مزد روزانه تجاوز نماید.

- عیدی و پاداش پایان سال در بخش خصوصی و دولتی تا سقف  معافیت سالانه

( × 000 , 500, 52) از پرداخت مالیات معاف است و مازاد بر آن در خصوص کارکنان دولت با نرخ 10% و در بخش خصوصی بر اساس نرخ ماده 131 قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه می شود.

- 50 % از مالیات حقوق کارکنان شاغل مناطق کمتر توسعه یافته (طبق فهرست سازمان مدیریت و برنامه ریزی) اعم از آنکه در بخش دولتی یا خصوصی مشمول بخشودگی می شود.

- مالیات بر درآمد حقوق در بخش دولتی پس از کسر معافیت سالانه مالیاتی با نرخ ثابت 10% و در بخش خصوصی پس از کسر معافیت سالانه مالیاتی بر اساس نرخهای مقرر در ماده 131 قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه می گردد.

 

جدول نرخ مالیات ماده 131 قانون مالیاتهای مستقیم سال 89

شرح

نرخ

مالیات جمع شونده

تا مبلغ 000, 500, 52 ریال

معاف

ــــــ

تا مبلغ 94,500,000 ريال نسبت به مازاد 52,500,000

10%

000, 200, 4 ریال

تا مبلغ 152,500,000 ريال نسبت به مازاد 94,500,000

20%

000, 600 , 11 ریال

تا مبلغ 302,500,000 ريال نسبت  به مازاد 152,500,00

25%

000, 500, 37 ریال

نسبت به مازاد 000, 500, 302

30%

ـــــ

 

- مزایای غیرنقدی تا میزان معافیت سالانه (  × 000 , 500, 52) اعم از اتومبیل، مسکن واگذاری و بن غیر نقدی از پرداخت مالیات معاف است و مازاد بر آن در خصوص کارکنان دولت با نرخ 10% و در خصوص بخش خصوصی بر اساس نرخ ماده 131 قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه می شود.

- اتومبیل واگذاری بدون راننده 5% و با راننده 10% و مسکن واگذاری بدون اثاثیه 20% و با اثاثیه 25% حقوق و مزایای مستمر سالانه محاسبه می شود.

- در بخش دولتی اتومبیل اختصاصی، حق اولاد یا عائله مندی و حق همسر از پرداخت مالیات معاف است.

- حق مأموریت و هزینه سفر در هر دو بخش از پرداخت مالیات معاف است.

- درآمد حقوق پرسنل نیروهای مسلح اسلامی ایران اعم از نظامی و انتظامی و مشمولین استخدامی وزارت اطلاعات و جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و آزادگان از پرداخت مالیات معاف می باشد.

-خانه های سازمانی ارزان قیمت واگذاری به کارکنان وخانه های واگذاری در محل کارگاه از پرداخت مالیات معاف می باشد.   

-حقوق بازنشستگی و وظیفه مستمری و پایان خدمت،خسارت اخراجی ،باز خرید خدمت و وظیفه ومستمری پرداختی به وراث ،حق السنوات ،حقوق ایام مرخصی استفاده نشده در زمان بازنشستگی و یا از کار افتادکی از پرداخت مالیات معاف است.

-وجوه دریافتی از بیمه بابت خسارت بدنی و معالجه از پرداخت مالیات معاف است.

طرحهای تشویقی دستمزد در شرکتهای تولیدی قابل استفاده است

در واحدهای تولیدی محاسبه و پرداخت دستمزد به یکی از روشهای روزمزد، کارمزد و یا با استفاده از طرحهای تشویقی انجام می شود. جهت استفاده از طرحهای تشویقی حداقل دستمزد ساعتی و همچنین تعداد واحد تولید استاندارد در یک ساعت تعیین می گردد تعداد استاندارد یک ساعت توسط دایره ی زمان سنجی مشخص می گردد پس به کارگر که تعداد تولیدش در یک ساعت استاندارد باشد حداقل حقوق به وی تعلق می گیرد در صورتیکه کارگر بیش از تعداد استاندارد تولید کند از طرح تشویقی بهره مند می شود.

دایره زمان سنجی زمان تولید هر واحد کالا را 5 دقیقه اعلام کرده است و دستمزد ساعتی هر ساعت کار 1200 ریال اعلام شده است. مطلوبست:

محاسبه ی نرخ پارچه کاری مستقیم (نرخ دستمزد برای ساخت یک واحد محصول)

تعداد تولید در یک ساعت              12= 5 ÷ 60

(نرخ دستمزد یک واحد محصول) نرخ پارچه کاری 100 =

در صورتیکه کارگری 15 واحد تولید داشته باشد دستمزد وی چقدر است؟

3 = 12 – 15

دستمزد کارگر 1500 = (100 × 3) + 1200

انواع طرحهای تشویقی دستمزد:

متداولترین طرحهای تشویقی که امروزه در اکثر کارخانه ها مورد استفاده قرار می گیرد بشرح زیر است:

الف) طرح تشویقی پارچه کاری مستقیم

ب) طرح پاداش صد در صد

ج) طرح پاداش دسته جمعی

طرح تشویقی پارچه کاری مستقیم:

در طرح پارچه کاری مستقیم که یکی از ساده ترین طرحهای تشویقی است برای تولید محصول یک مقدار استاندارد در ساعت و برای کارگر یک نرخ دستمزد حداقل ساعتی تعیین می گردد در صورتیکه تعداد تولید کارگری کمتر از میزان استاندارد باشد حداقل دستمزد و چنانچه میزان تولید کارگر بیشتر از استاندارد باشد دستمزد بیشتری دریافت می دارد.

طرحهای تشویقی و تنظیم جدول:

دایره زمان سنجی زمان سنجی لازم برای یک واحد محصول را 6 دقیقه و نرخ دستمزد ساعتی را 1500 ریال تعیین نموده است در صورتیکه سربار هر ساعت 600 ریال مشخص شده باشد.

مطلوبست: تنظیم جدول طرح تشویقی پارچه کاری مستقیم کارگرانی که 8 تا 12 واحد تولید داشته اند.

دستمزد یک واحد:   150=  

تعداد تولید یک ساعت: 10=     

تعداد تولید در ساعت

نرخ پایه

نرخ پارچه کاری

دریافتی هر ساعت

هزینه دستمزد یک واحد

سربار دستمزد یک ساعت

سربار کارخانه یک واحد

هزینه هر واحد

8

1500

-

1500

5/187

600

75

5/262

9

1500

-

1500

66/166

600

66/66

32/233

10

1500

150

1500

150

600

60

200

11

1500

150

1650

150

600

55/54

55/204

12

1500

150

1800

150

600

50

200

 

محاسبه دستمزد استحقاقی کارگر پس از کسر جریمه تأخیر طبق کارت ساعت:

مثال: آقای احمدی 1800000 ریال ماهانه دریافت می کند به ازای هر ساعت تأخیر 2 ساعت از کارکرد وی کسر می شود. مطلوبست: محاسبه حقوق و دستمزد کارگز در دو هفته فوق

نام و نام خانوادگی: آقای احمدی       کارت ساعت           تاریخ 1/5/85                 شماره کارت: 112

ایام هفته

تاریخ

صبح

عصر

شب

پنج شنبه

1/5

7:20

14:20

 

جمعه

2/5

-

-

 

شنبه

3/5

7:00

14:20

 

یک شنبه

4/5

7:10

14:20

 

دوشنبه

5/5

7:00

14:20

 

سه شنبه

6/5

7:00

14:20

 

چهارشنبه

7/5

7:30

14:20

 

پنج شنبه

8/5

7:00

14:20

 

جمعه

9/5

 

14:20

 

شنبه

10/5

7:10

14:20

 

یکشنبه

11/5

7:00

14:20

 

دوشنبه

12/5

7:10

14:20

 

سه شنبه

13/5

7:00

14:20

 

چهارشنبه

14/5

7:00

14:20

 

پنج شنبه

15/5

7:10

14:20

 

 

 

 

ساعت جریمه   3 = 2× 5/1                                    90 دقیقه تأخیر           5/1 =

دستمزد روزانه:                                                       58065 =

دستمزد یک ساعت:                                                5،7921 =

جریمه:                                                                   23765 = 3× 5/921،7

دستمزد 15 روز                                                      975،870 = 065،58 × 15

دستمزد استحقاقی 15 روز کارگر                            210،847 = 765،23 – 975،870


 

محاسبه ی حق بیمه سهم کارگر، کارفرما و بیمه بیکاری:

جهت محاسبه ی حق بیمه طبق مراحل زیر باید عمل کرد:

ابتدا سقف بیمه ی ماه مذبور را به دست آورده کنار می گذاریم که طبق مراحل زیر به دست می آید:

نکته:معمولاً سقف بیمه روزانه هفت برابر حداقل حقوق روزانه ی سال مذبور می باشد

سقف بیمه روزانه = 7 × حداقل حقوق روزانه در سال 89  به طور مثال

                            000 , 707 = 7 × 000 , 101

                                                  000, 917 , 21 = 31 × 000 , 707  سقف بیمه ی ماههای 31 روزه

                                                       000, 210 , 21 = 30 × 000 , 707  سقف بیمه ماههای 30 روزه

                                                                 000 , 503 , 20 = 29 × 000 , 707  سقف بیمه اسفند ماه

2- سپس حق اولاد کارگران متاهل دارای فرزند را محاسبه می کنیم.

3- از جمع حقوق و مزایای ماهانه ی کارگر به شرط داشتن فرزند مبلغ حق اولاد را کسر نموده.

4- جواب بدست آمده در مرحله 3 را با سقف بیمه ی ماهانه ی بدست آمده در مرحله ی 1 مقایسه کرده و هر کدام که کمتر بود را ضرب درصدهای مشخص شده می کنیم.

سهم کارگر             7%

سهم کارفرما          20%       × جواب بدست آمده

بیمه بیکاری             3%

مثال: جمع حقوق و مزایای ماهانه ی چهار کارگر در بخش خصوصی طی مهرماه 89 به شرح زیر می باشد:

الف- کارگر متأهل – 1 فرزند – 000, 400, 19   ریال

ب- کارگر متأهل – 2 فرزند – 000, 000, 22

ج- کارگر مجرد - ــــــ - 000, 400, 12

حل:  000, 210, 21 = 30 × 000 , 707= سقف بیمه ماه مهر

000 , 303  برای یک فرزند  حق اولاد در سال 89

000, 606  برای دو فرزند  

کارگر الف

000, 097, 19 = 000 , 303 – 000, 400, 19

000, 210 , 21  000, 097 , 19

                                                                         سهم کارگر   790 , 336 , 1 = 7% ×

 سهم کارفرما    400 , 819, 3 = 20% ×      000, 097, 19

                                                                              بیمه بیکاری   910 , 572 = 3% ×

کارگر ب

000, 394, 21 = 000, 606- 000, 000, 22

000, 394, 21  000, 210, 21

                                                                       سهم کارگر   700 , 484 , 1 = 7% ×

 سهم کارفرما    000 , 242, 4 = 20% ×        000, 210, 21

                                                                           بیمه بیکاری   300 , 636 = 3% ×

کارگر ج

000, 210, 21  000, 400, 12

                                                                       سهم کارگر   000 , 868 , 1 = 7% ×

سهم کارفرما    000 , 480, 2 = 20% ×        000, 400, 12

                                                                           بیمه بیکاری   000 , 372 = 3% ×

 


 

محاسبه ی مالیات در بخش خصوصی و دولتی:

جهت محاسبه ی مالیات در هر دو بخش طی مراحل زیر باید عمل کرد:

1- ابتدا بایستی حقوق ماهانه را به حقوق سالانه تبدیل کرد. حقوق سالانه = 12 × حقوق ماهانه

2- سپس با سقف معافیت سالانه مالیات سال مربوطه مقایسه کرد اگر کمتر بود از پرداخت مالیات معاف است و اگر بیشتر بود باید آنرا از حقوق سالانه کسر نموده.

3- جواب بدست آمده در  مرحله ی 2 هر عددی که باشد در بخش دولتی ضرب 10% می شود و جواب بدست آمده تقسیم بر 12 تا مالیات ماهانه بدست آید.

4- جواب بدست آمده در مرحله ی 2 در بخش خصوصی ضرب نرخهای مشخص شده قانون مالیاتهای مستقیم می شود و دوباره جوابهای بدست آمده را جمع و تقسیم بر 12 کرده تا مالیات ماهانه در بخش خصوصی بدست آید.

مثال: حقوق و مزایای ناخالص ماهانه ی 2 کارگر به شرح زیر است:

الف) 000 , 600 , 7                      ب) 000 , 400 , 15

مطلوب است: مالیات ماهانه در بخش خصوصی و دولتی کارگران فوق:

ریال 000 , 500, 52  سقف معافیت مالیات سالانه در سال 89

حقوق و مزایای سالانه                     000 , 200, 91 = 12 × 000, 600, 7                              /کارگر الف

                                 000 , 700 , 38 = 000 , 500, 52- 000, 200, 91   

مالیات ماهانه در بخش دولتی کارگر الف 500 , 322 =          در بخش دولتی

مالیات ماهانه در بخش خصوصی کارگر الف

500, 322 =  

حقوق سالانه                               000, 800, 184 = 12× 000, 400, 15                        / کارگر ب

                             000, 300, 132 = 000, 500, 52 – 000, 800, 184 

مالیات ماهانه کارگر ب در بخش دولتی 500, 102, 1 =          در بخش دولتی

 

 

                                                    000, 200, 4= 10% × 000, 000, 42                       در بخش خصوصی

                                     000  , 600, 11= 20% × 000, 000, 58                 000, 300, 132

000, 075, 8 = 25% × 000, 500, 32

 583, 989, 1 = 000, 875 , 23

مالیات ماهانه کارگر ب در بخش خصوصی

 

 

محاسبه ی حق سنوات، بن، عیدی، دستمزد ایام مرخصی

مثال: با توجه به اطلاعات زیر مزایای پایان کار کارگران شرکت دماوند را محاسبه کنید؟

شماره کارگر

دستمزد ماهانه

وضعیت تأهل

طلب مرخصی

سنوات خدمت

1

000, 600

یک فرزند

25 روز

15 سال و 3 ماه

2

000, 800

متأهل

27 روز

17 سال

3

000, 900

مجرد

29 روز

1/5/70 تا 1/4/83

 

محاسبه حق سنوات

(دستمزد ماهانه ×   ) + (دستمزد ماهانه ×  )+ (دستمزد ماهانه × سال خدمت) = طبق فرمول

000, 150, 9 = (000, 600 × ) + (000, 600 × 15) = کارگر 1

000, 600 , 13 = (000 , 800 × 17) = کارگر 2

000, 475 , 11 = (000, 900 ×  ) (000, 900, 12) 1 / 4/ 83 = کارگر 3

                                                                                                                                        1/5/70

                                                                                                          0/9/12

محاسبه بن

نکته: در مورد کارگرانی که تاریخ                                         000, 200 ریال = بن ماهانه هر کارگر

اتمام کار گفته شده باشد باید به آخرین تاریخ توجه کرد و گرنه همان یکسال را باید محاسبه کرد.

000, 400, 2 = 12 × 000, 200 = کارگر 1

000, 400, 2 = 12 × 000, 200 = کارگر 2

چون تاریخ اتمام کار 1/4/83 می باشد   000, 600 =  × 000, 200 = کارگر 3

محاسبه عیدی

برای محاسبه ی عیدی ابتدا باید سقف عیدی مشخص شود که برای این کار باید 90 روز حداقل دستمزد روزانه ی سال مربوطه محاسبه کرد.                  دستمزد روزانه × 90 = سقف عیدی

سپس دو برابر دستمزد ماهانه ی کارگر(همان 60 روز حقوق) را محاسبه کرده و هر کدام کمتر بود ملاک است.

نکته: برای محاسبه ی عیدی هم مانند بن باید به تاریخ آخر کار توجه شود.

سقف عیدی                   000 , 090 , 9 = 90 × 000 , 101  90 × حداقل دستمزد روزانه سال 89

عیدی کارگر 1   000, 200, 1   000, 090 , 9  000, 200, 1 = 2× 000, 600 = کارگر 1

عیدی کارگر 2   000, 600, 1   000, 090 , 9  000 , 600, 1 = 2 × 000, 800 = کارگر 2

عیدی کارگر 3      000, 450   500, 272 ,2 =  × 000, 090 , 9  000, 450 =   × 2 × 000, 900 = کارگر 3

محاسبه دستمزد ایام مرخصی

طلب مرخصی ×  = طبق فرمول

000, 500 = 25 ×  = کارگر 1

000, 720 = 27 ×  = کارگر 2

000, 870 = 29 ×  = کارگر 3


 

* محاسبه ی حقوق و دستمزد و تنظیم لیست حقوق و دستمزد*

مثال:

ردیف

روزهای کارکرد

حقوق روزانه

وضعیت تأهل

حق جذب

اضافه کاری

شب کاری

نوبت کاری

مساعده

اجرائیات

بدهی تعاونی

1

28

000/420

متأهل- 2 فرزند

000/600/4

70 ساعت

َ25 :25

ــــ

000/900

000/100

ــــ

2

29

000/340

بدون فرزند

000/800/1

ــــ

ــــ

عصر و شب

000/700

ــــ

000/500

3

30

000/450

متأهل- 1 فرزند

000/700/3

َ40: 40

30 ساعت

ــــ

000/800

ــــ

000/200

4

31

000/200

مجرد

000/50/1

ــــ

ــــ

صبح و عصر

000/100

000/80

ــــ

برای محاسبه ی حقوق و مزایای هر کارگر طبق جدول و مراحل زیر باید عمل کرد:

کارگر 4

کارگر 3

کارگر 2

کارگر 4

فرمول محاسبات

000, 200, 6= 31× 000, 200

000, 500, 13= 30× 000, 450

000, 860, 9 = 29× 000, 340

000, 760 , 11 = 28 × 000, 420

حقوق ماهانه

تعداد روزهای کارکرد× حقوق روزانه

400, 100

800, 100

در مورد ماههای 30 و 31 روزه حق را کامل دریافت می کند.

440, 97 = × 800, 100

080, 94 =  × 800 , 100

چون در یکماه 28 روز کار کرده است باید طبق روزهای کارکرد حق خواروبار مسکن دریافت نماید.

حق خوار و بار و مسکن

 000, 100 حق مسکن

                                   چه مجرد چه متأهل                                              

400        مجرد          حق خوار و بار

800        متأهل

ــــــ

000, 303

ــــــ

600 , 565=  × 000, 606

حق اولاد

یک فرزند= 1× 3× حداقل حقوق روزانه

دو فرزند = 2× 3× حداقل حقوق روزانه

در سال 89

000, 303 = 1× 3× 000, 101

000, 606 = 2× 3× 000, 101

000, 500 , 1

000, 700, 3

000, 740, 1 =  × 000, 740, 1

333, 293, 4 =  × 000, 600, 4

حق جذب

 

 

کارگر 4

کارگر 3

کارگر 2

کارگر 4

فرمول محاسبات

ــــــ

66 /0=

652 , 494, 3= 66/ 40×4/1×

ــــــ

280, 615, 5 = 70× 4/1×

اضافه کاری

ساعات کارکرد× 4/1×

33/7 =  

نکته: در مورد دقایق کار هم باید حتماً به ساعت تبدیل شود یعنی

ــــــ

611 , 644 = 30× 35% ×

ــــــ

41/0 =

587, 509= 41/25 × 35% ×

شب کاری

ساعات کارکرد× 35% ×

000, 620 = 10% × 000, 200, 6

ــــــ

500, 218, 2= 5/22% × 000, 860, 9

ـــــــ

نوبت کاری

نرخهای نوبت کاری× حقوق ماهانه

                              صبح و شب

5/22%

                              عصر و شب

 

15% صبح و ظهر و شب

10% صبح و عصر

400, 420, 8

063, 743, 21

940, 915, 13

880, 837, 22

جمع حقوق و مزایا

تمامی مزایای محاسبه شده در هر ستون + حقوق ماهانه

000, 917, 21= 31× 000, 707

سقف بیمه کارگر 4

000, 210, 21= 30 × 000, 707

سقف بیمه کارگر 3

000, 503, 20= 29× 000, 707

سقف بیمه کارگر 2

000, 796, 19= 28× 000, 707

سقف بیمه کارگر 1

حقوق مشمول بیمه

 مانند محاسبه ی حق بیمه ابتدا باید سقف بیمه ی ماهانه ی هر کارگر مشخص شود سپس از جمع حقوق و مزایای کارگر به شرط داشتن فرزند حق اولاد محاسبه شده کسر شود و جواب بدست آمده را با سقف بیمه مقایسه کنید هر کدام کمتر بود حقوق مشمول بیمه می شود.

 

400, 420, 8 = 0-400, 420, 8

000, 917, 21 > 400, 420, 8

400, 420, 8

حقوق مشمول بیمه کارگر 4

063, 440, 21= 000, 303- 063, 743, 21

063, 440, 21 > 000, 210, 21

000, 210, 21

حقوق مشمول بیمه کارگر 3

940, 13915= 0- 940, 915, 13

000, 503, 20 > 940, 915, 13

940, 915, 13

حقوق مشمول بیمه کارگر 2

280, 272, 22= 600, 565- 880, 837 , 22

280, 272, 22 > 000, 796, 19

000, 796, 19

حقوق مشمول بیمه کارگر 1

428, 589= 7% 400, 420, 8

700, 484, 1= 7% ×000, 210, 21

116, 974= 7% × 940, 915, 13

720, 385, 1= 7% × 000, 796, 19

بیمه

حقوق مشمول بیمه بدست آمده در بند فوق را ضرب 7% نموده تا بیمه سهم کارگر بدست آید.

= 12× 400, 420, 8

= 000, 500, 52- 800, 044, 101

800, 544, 48

000, 200, 4=10%×000,000, 42

960, 308, 3= 20% 800, 544, 6


080, 459

= 12× 063, 743, 21

= 000, 500, 52- 756, 916, 260

756, 416, 208

000, 200, 4= 10%× 000,000, 42

000, 600, 11= 20%× 000, 000, 58

189, 104, 27= 25% × 416, 756, 108

=

349, 575, 3

= 12× 940, 915, 13

= 000, 500, 52- 280, 991, 166

280, 491, 114

000, 200, 4 = 10% × 000, 000, 42

000, 600, 11= 20% × 000,000, 58

820, 622, 3= 25% 280, 491, 14

=

568, 618, 1

= 12× 880 , 837, 22

= 000, 500, 52- 560, 054, 274

560, 554, 221

000, 200, 4= 10% × 000, 000, 42

000, 600 , 11= 20% × 000, 000, 58

640, 388, 30= 25% × 560, 554, 121

=

053, 849 , 3

 

مالیات

مانند محاسبه ی مالیات در بخش خصوصی باید عمل شود و یعنی ابتدا باید حقوق و مزایای سالانه را بدست آورد اگر از سقف معافیت سالانه (000, 500, 52) ریال کمتر باشد معاف و اگر بیشتر باشد پس از کسر معافیت جواب بدست آمده را در نرخهای مالیات مستقیم ضرب نموده و پس از جمع جوابهای بدست آمده مجموع را بر 12 تقسیم نموده تا مالیات ماهانه ی هر کارگر بدست آید

508, 228, 1

049, 060, 6

684, 792, 3

773, 234, 6

جمع کسورات

بدهی تعاونی+ اجرائیات+ مساعده+ مالیات+ بیمه

892, 191, 7

014, 683, 15

256, 123, 10

107, 603, 16

مانده قابل پرداخت

 جمع کسورات- جمع حقوق و مزایا

* مسائل مالیاتی در بخش دولتی و خصوصی*

مسئله 1

حقوق و مزایای کارمندی طبق حکم کارگزینی در سال 89 به شرح زیر است:

حقوق مبنا 000, 400, 2 ریال – فوق العاده جذب 000, 800 ریال- فوق العاده بدی آب و هوا 000, 550 ریال فوق العاده محرومیت از تسهیلات زندگی 000, 620 ریال- عائله مندی 000, 460 ریال.

نامبرده در آبان ماه 000, 600 ریال اضافه کار و 000, 400, 4 ریال بن غیرنقدی و در اسفند ماه 000, 480, 4 ریال عیدی و 000, 890 ریال اضافه کار و 000, 800, 4 ریال بن غیر نقدی و 000, 700, 2 ریال حق مأموریت دریافت داشته است.

مطلوب است: محاسبه مالیات در بخش دولتی و خصوصی

* جهت محاسبه چنین مسائلی ابتدا باید معافیتهای مالیاتی در هر دو بخش را دانست مثلاً در این مسئله حق اولاد در بخش دولتی از پرداخت مالیات معاف است، حق مأموریت در هر دو بخش (دولتی و خصوصی) از مالیات معاف است، بن و مزایای غیر نقدی تا سقف  ( 000, 750, 8 =  × 000, 500, 52)، عیدی تا سقف  (000, 375, 4=  × 000, 500, 52) معافیت سالانه در هر دو بخش می باشد.

حال برای حل این گونه مسائل در بخش دولتی ابتدا باید تمامی حقوق و مزایا را به جز حق اولاد را جمع نموده تا جمع حقوق و مزایا بدست آید سپس تبدیل به حقوق و مزایای سالانه نموده اگر کمتر از معافیت سالانه ی مالیات باشد معاف و اگر بیشتر باشد معافیت را از جمع حقوق و مزایای سالانه کسر نموده جواب باقی مانده ضرب 10% تقسیم بر 12 تا مالیات مستمر ماهانه بدست آید.

سپس مزایای ماهانه ای که در مسئله گفته بود را هم با توجه به سقف های معافیت محاسبه نموده جوابهای بدست آمده ضرب 10% تا مالیات غیر مستمر ماه مربوطه بدست آید.

و در نهایت مالیات مستمر ماهانه را با مالیات غیر مستمر ماه مربوطه جمع می نمائیم تا کل مالیات بدست آید.

حل مسئله در بخش دولتی

جمع حقوق و مزایا   000, 370, 4 = 000, 620 + 000, 550 + 000, 800+ 000, 400, 2

جمع حقوق و مزایای سالانه    000, 440, 52 = 12 × 000, 370, 4

حقوق و مزایای مستمر از پرداخت مالیات معاف   000, 500, 52 > 000, 440, 52

 

آبان ماه

*نکته*

 چون حقوق و مزایای مستمر در مرحله ی اول از پرداخت مالیات معاف شد سپس مجموع حقوق و مزایای سالانه را با اضافه کار ماه آبان جمع نموده و مجدد با سقف مقایسه می کنیم و طبق روال قبل ادامه می دهیم.

000, 040, 530= 000, 600 + 000, 440, 52

000, 54 = 10%× 000, 540 = 000, 500, 52- 000, 040, 53

000, 750, 8     سقف مزایای غیرنقدی

بن معاف از مالیات  000, 750, 8 > 000, 400, 4

 

اسفند ماه

   

                    بن اسفند        بن آبان ماه

مزایای غیر نقدی

                                                                 سقف معافیت مزایای غیر نقدی

                                                                                                                                            000, 375, 4         سقف عیدی

                                                                                                                         عیدی 000, 105 = 000, 375, 4-

                                                                                                                                                                             عیدی اسفند

مالیات غیر مستمر اسفند   500, 144 = 10% × 000, 445, 1 = 000, 890 + 000, 105 + 000, 450

 

 

برای حل مسئله در بخش خصوصی هم طبق روال قبل که توضیحات کامل آن در بخش محاسبه مالیات در بخش خصوصی به طور کامل بیان عمل می شود.

             جمع حقوق و مزایا   000, 830, 4 = 000, 460+ 000, 620 + 000, 550 + 000, 800 + 000, 400, 2

                                                                  جمع حقوق و مزایای سالانه     000, 960, 57= 12× 000, 830, 4

                                               مالیات مستمر ماهانه 500, 45 =  = 000, 500, 52- 000, 960, 57

آبان ماه

                                                                                                        معاف  000, 750, 8 >

                                                                                                                       بن

                                                                                    مالیات غیر مستمر آبان   000, 60 = 10% × 000, 600

                                                                                      کل مالیات آبان 500, 105 = +

                                                                                                                                             مالیات مستمر     مالیات غیر مستمر

اسفند ماه

000, 200, 9 = 000, 800, 4 + 000, 400, 4

مزایای غیرنقدی      000, 450= 000, 750, 8 – 000, 200, 9

عیدی            000, 105= 000, 375, 4 – 000, 480, 4

 مالیات غیرمستمر اسفند 500, 144 = 10% × 000, 445, 1=  000, 890+ 000, 105+ 000, 450

                                                                                                        کل مالیات اسفند  000, 190 =  +  

                                                                                                                                               مالیات مستمر      مالیات غیرمستمر

 

مسئله 2

حقوق و مزایای کارمندی طبق حکم کارگزینی در سال 89 به شرح زیر است:

حقوق پایه 000, 200, 4 ریال حق جذب 000, 860 ریال، حق کشیک 000, 640 ریال- فوق العاده بدی آب و هوا 000, 750 ریال- حق مسئولیت 000, 890 ریال- حق اولاد 000, 630 ریال.

همچنین نامبرده از اتومبیل اختصاصی با راننده و مسکن بدون اثاثیه استفاده می کند که هر ماهه 000, 600 ریال بابت اجاره مسکن از حقوق وی کسر می گردد.

در ضمن در آذرماه 000, 640 ریال اضافه کار و 000, 400, 6 ریال بن غیر نقدی دریافت نموده است.

*نکته*

حق اولاد و اتومبیل اختصاصی (چه با راننده و چه بدون راننده) در بخش دولتی معاف از مالیات در بخش خصوصی اتومبیل با راننده تا سقف 10% جمع کل حقوق و مزایای سالانه و اتومبیل بدون راننده تا سقف 5% جمع کل حقوق و مزایای سالانه معاف از مالیات می باشد.

مسکن در هر دو بخش با اثاثیه تا سقف 25% جمع کل حقوق و مزایای سالانه و مسکن بدون اثاثیه تا سقف 20% جمع کل حقوق و مزایای سالانه معاف از مالیات می باشد.

بخش دولتی

                 حقوق و مزایا000, 340, 7 = 000, 890 + 000, 750 + 000, 640+ 000, 860 + 000, 200, 4          

                                                                         حقوق و مزایای سالانه   000, 080, 88 = 12 × 000, 340, 7

                         حقوق مزایای سالانه پس ازکسر معافیت       35,580,000= 000, 500, 52 – 000, 080 , 86

                                              جمع مزایای غیر نقدی مستمر سالانه  000, 616, 17=  × 000, 080 ,88

                                                                                                                                         نرخ مسکن بدون اثاثیه

           

                                      1,666,000  

                                          سقف مزایای غیر نقدی       (12× 000, 600)  اجاره سالانه مسکن

مالیات مستمر نقدی و غیر نقدی                                310,383 =     =  35,580,000 + 1,666,000

 

   آذرماه

                                                                                         مزایای غیر نقدی مشمول مالیات7,040,000= 640,000+           

                                                                                                                                         مزایای غیرنقدی آذر

                                                                                    مالیات غیر مستمر 704,000= 10% × 7,040,000

                                                                                                                                        

                                                                          کل مالیات آذرماه  1,014,383= 310,383 +   704,000

                                                                                                                                             مالیات مستمر      مالیات غیرمستمر

 

بخش خصوصی

                        جمع حقوق و مزایا  000, 970, 7 = 000, 630+ 000, 890+ 000, 750 + 000, 640+ 000, 860 + 000, 200, 4

                                                                                            جمع حقوق و مزایای سالانه     000, 640, 95 = 12 × 000, 970, 7

  جمع حقوق و مزایای مستمر پس از کسر معافیت                            43,140,000=52,500,00-95,640,000

000 , 742, 12 = (000, 750, 8+ 000, 200, 7) – 000, 692, 28 = × 000, 640, 95

جمع مزایای غیر نقدی مستمر پس از کسر معافیت                                20% مسکن بدون اثاثیه + 10% اتومبیل با راننده

                                                                                               55,882,000 =   12,742,000+43,140,000

                                                                   4,200,000   =  10%        42,000,000                       

                                                                                                                                               55,882,000

                                                                       2,776,400  = 20%      13,882,000                                

                                                                                                                             

مالیات مستمرنقدی وغیرنقدی 581,367   =   

                                                    

*نکته*

چون در محاسبه ی مالیات مستمر غیرنقدی سقف معافیت سالانه ی مزایای غیرنقدی کسر شده دیگر در ماههای بعد همان سال مقایسه و محاسبه صورت نمی گیرد.

 

آذرماه

                                                                                                     000, 040, 7= 000, 640+ 000, 400, 6                                                                     

                                                                                    مالیات غیر مستمر  000, 704 = 10% × 000, 040, 7

کل مالیات آذرماه      1,285,367=

                                                                                                                                             مالیات مستمر      مالیات غیرمستمر

* نکته*

چنانچه کارگری در مناطق کمتر توسعه یافته مشغول به کار باشد 50% کل مالیات در هر دو بخش معاف از مالیات خواهد شد.

 

برای اطلاعات بیشتر لطفا همین الان با ما تماس بگیرید.

 

 

 

شیراز- اول خیابان قصردشت (بین سینما سعدی و پارامونت) سمت سینما کوچه شماره 5

 

تلفن های تماس : 32335997 - 32332917

 

تلفن همراه :09174534608

 

 پست الکترونیک : این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

 

 

 

دوره های پیشنهادی :

 

 

 

  برای مشاهده جزییات بیشتر لطفا کلیک کنید.

 

 

 

طراحی سایت

 

فلش

 

میکس فیلم

 

کورل دراو

 

نصب ویندوز

 

فهرست کلاس فتوشاپ

 

سرفصل ورد

 

دوره ICDL

 

دوره شبکه

 

نصب ویندوز

 

دوره آموزشی تایپ سرعت

 

 

 

 

 

 

 


ارسال نظر

لطفا نظر خود را پیرامون مطلب خوانده شده بنویسید.
اگر احیانا سوالی در مورد مطلب خوانده شده دارید در همین جا بنویسید تا در اولین فرصت به شما پاسخ داده شود.
با تشکر
حرفه آموزان شیراز


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

Scroll to Top